Συμμετοχή της Ελλάδα σε μεγάλες εκθέσεις

Σε δύο μεγάλες αρχαιολογικές εκθέσεις του εξωτερικού, στις Ηνωμένες Πολιτείτες και την Ισπανία πρόκειται να συμμετάσχει η Ελλάδα το 2014 με σημαντικά αρχαία έργα, που προέρχονται από μεγάλα μουσεία της χώρας.

Η πρώτη έκθεση με τίτλο «Από την Ασσυρία στην Ιβηρία: Διασχίζοντας ηπείρους στην αυγή της Κλασικής Εποχής» θα πραγματοποιηθεί στο Μητροπολιτικό
Μουσείο της Νέας Υόρκης (15 Σεπτεμβρίου 2014 – 25 Ιανουαρίου 2015) ενώ η δεύτερη «Μεσόγειος: Ενας κοινός τόπος (10ος – 4ος αιώνας π. Χ.)» θα γίνει αρχικώς στο CaixaForum της Βαρκελώνης (27 Φεβρουαρίου -24 Ιουνίου 2014) και στη συνέχεια στο CaixaForum της Μαδρίτης (24 Ιουλίου 2014 – 6 Ιανουαρίου 2015).

Περισσότερα από 100 αρχαία ελληνικά αντικείμενα έτσι, θα ταξιδέψουν στα ξένα μουσεία, συγκεκριμένα 69 στην Νέα Υόρκη και 35 στην Ισπανία, λιγότερα πάντως από όσα ζητήθηκαν, καθώς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο δεν ενέκρινε τον δανεισμό αρκετών, λόγω της μοναδικότητάς τους ή της εύθραυστης κατάστασής τους. Αλλωστε ορισμένα βρίσκονται στον κατάλογο των «αμετακίνητων» έργων.

Ανεξαρτήτως της υποχρέωσής μας ωστόσο για συμμετοχή σε τόσο μεγάλες εκθέσεις, στις οποίες θα λάβουν μέρος και άλλες χώρες, για μία ακόμη φορά δεν υπήρξε πρόνοια για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη και σοβαρότερη προβολή της Ελλάδας. Κι αυτό, γιατί και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για θεματικές εκθέσεις που αναφέρονται στον πολιτισμό πολλών χωρών, έτσι δεν είναι δύσκολο να υποβαθμιστεί ο ρόλος της αρχαίας Ελλάδας _όχι απαραίτητα από πρόθεση_ έναντι άλλων.

«Προβάλλεται ο αρχαίος πολιτισμός μέσα από αυτές τις εκθέσεις ή είμαστε οι φτωχοί συμπέθεροι;» ήταν η εύστοχη ερώτηση κατά τη συνεδρίαση του ΚΑΣ από την γενική διευθύντρια Αναστήλωσης κυρία Ευγενία Γατοπούλου. «Σε αυτή τη συγκυρία η Ελλάδα θα έπρεπε να ξαναδείξει το πρόσωπό της με τρόπο μοναδικό», παρατήρησε εξάλλου ο διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης καθηγητής κ. Νίκος Σταμπολίδης.

Οπως αποδείχθηκε όμως ούτε η συγγγραφή ελληνικών άρθρων είχε εξασφαλισθεί στον κατάλογο της έκθεσης ούτε έγινε κάποια παρέμβαση στο σκεπτικό της… Η γενική γραμματέας κυρία Λίνα Μενδώνη μάλιστα σημείωσε, πως έλαβε επιστολή διαμαρτυρίας για καθυστέρηση απάντησης από τον ίδιο τον διευθυντή του Μητροπολιτικού Μουσείου και κατόπιν αυτού κινητοποιήθηκαν οι υπηρεσίες… ,

Η έκθεση στο ΜΕΤ αποτελεί το τρίτο και τελευταίο μέρος μιας τριλογίας, που άρχισε το 2003 με  θέμα την τέχνη στις πρώτες πόλεις της ανθρωπότητας κατά την 3η π. Χ. χιλιετία, συνεχίσθηκε το 2008 για την τέχνη, την διπλωματία και το εμπόριο της 2ης π. Χ. χιλιετίας ενώ τώρα παρουσιάζεται η αρχή και η εξέλιξη της καλλιτεχνικής παράδοσης στον δυτικό κόσμο, η οποία, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό έχει ρίζες στην αλληλεπίδραση μεταξύ της Εγγύς Ανατολής και των παράκτιων περιοχών της Μεσογείου στην αρχαιότητα. Πόσο επισημαίνεται εδώ ο καταλυτικός ρόλος της αρχαίας Ελλάδας είναι άγνωστο.

Οι ενότητες πάντως που αφορούν τον ελληνικό πολιτισμό είναι τα «Ελληνικά ιερά», η «Κρήτη» και η «Κύπρος» ενώ στις υπόλοιπες περιμαβάνονται : «Η μετάβαση από την Εποχή του Χαλκού και η αυγή της Κλασικής Εποχής», «Ασσυρία», «Ουραρτού και Βορειοδυτικό Ιράν», «Συρο – Χετταίοι», «Εγγύς Ανατολή», «Φρυγία και Λυδία», «Ετρουσκικοί τάφοι», «Σαρδηνία», «Ιβηρία», «Βαβυλώνα» και «Ο Κύλινδρος του Κύρου».
Το Βρετανικό Μουσείο, το Λούβρο και πολλά ακόμη μουσεία από 16 χώρες της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, του Καυκάσου, της Βόρειας Αφρικής και των ΗΠΑ συμμετέχουν με 400 περίπου έργα τέχνης ενώ από την Ελλάδα αναφέρονται το Εθνικό Αρχαιολογικό και τα αρχαιολογικά μουσεία Ηρακλείου, Σπάρτης, Ολυμπίας, Δελφών, Ερέτριας, Θήρας και Σάμου.

Η έκθεση «Μεσόγειος: Ενας κοινός τόπος (10ος – 4ος αιώνας π. Χ.)» εξάλλου έχει θέμα της την κοινή πολιτιστική κληρονομιά της Μεσογείου με σημείο αναφοράς ασφαλώς τον ελληνικό πολιτισμό. «Ο μύθος της Ευρώπης», «Η ουράνια σφαίρα: Η αμφισβήτηση του ουράνιου κόσμου και η σχέση του με το γήινο κόσμο (7ος-4ος αιώνας π. Χ.)», «Η γήινη σφαίρα: Ο κοινός χώρος της πόλης (6ος – 1ος αιώνας π. Χ.)» και «Ο άνθρωπος: Το πνεύμα και η έκφραση της λογικής – Οταν οι θεοί γίνονται άνθρωποι (4ος π. Χ. – 4ος μ. Χ.)» είναι οι επιμέρους ενότητές της. Στο σύνολο θα εκτεθούν περί τα 250 έργα από μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία (Λούβρο, Βρετανικό, Βατικανό κ. α.) και φυσικά από ελληνικά.