Πορτρέτο του Αρτεμίδωρου, Χαουάρα, Αίγυπτος, 100-120 μ.Χ. Βρετανικό Μουσείο (αρ. κατ. ΕΑ 21810)

Ο Αρτεμίδωρος ήταν ένας νέος που έζησε στην Αίγυπτο κατά τη ρωμαϊκή περίοδο και που οφείλει τη φήμη του στο εξαιρετικό πορτρέτο τεχνοτροπίας Φαγιούμ που κοσμεί το ταριχευμένο σώμα του. Πώς πέθανε όμως;

Μια απάντηση
στο μυστήριο αυτό προσπάθησε να δώσει η φυσική ανθρωπολόγος Τζόις Φάιλερ, η οποία την περασμένη χρονιά εξέτασε το σώμα του Αρτεμίδωρου χρησιμοποιώντας αξονικό τομογράφο. Όπως θα περίμενε κανείς, η μούμια που πέρασε από το μηχάνημα ήταν εκείνη ενός νεαρού άνδρα μεταξύ 18 και 21 ετών, συμφωνώντας με την επιγραφή και το πορτρέτο που την καλύπτει. Απρόσμενο όμως ήταν το ότι στο πίσω μέρος του κεφαλιού του Αρτεμίδωρου βρέθηκαν τραύματα από δυνατά χτυπήματα που ποτέ δεν επουλώθηκαν. Φαίνεται ότι ο νεαρός υπέστη τραυματισμό πολύ κοντά στη χρονική στιγμή του θανάτου του.

Σύμφωνα με την δρα Φάιλερ, το εύρημα μπορεί εύκολα να σημαίνει ότι οι αρχαίοι ταριχευτές ήταν απρόσεκτοι, προξενώντας θραύση του κρανίου κατά τη διαδικασία ταρίχευσης του σώματος. Μπορεί όμως να ταυτιστεί και με ένδειξη για φόνο. «Πρόκειται για την παροιμιώδη ‘επίθεση με αμβλύ εργαλείο’;», παρατηρεί η ανθρωπολόγος.