Ρινόκεροι, καμηλοπαρδάλεις, γαζέλες, ιππάρια και αντιλόπες μας φέρνουν στο μυαλό εικόνες από την Αφρική. Κι όμως πριν από εννέα εκατομμύρια χρόνια όλη αυτή η πανίδα υπήρχε στη Δράμα καθιστώντας μια ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας μια απέραντη σαβάνα.

Αυτό αποκαλύπτουν τα απολιθώματα που εντοπίστηκαν
στην Πλατανιά του Δήμου Παρανεστίου της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας. Το ανασκαφικό έργο που πραγματοποιείται στην περιοχή έφερε στο φως πολύ σημαντικά παλαιοντολογικά ευρήματα από τα οποία προκύπτουν νέα στοιχεία για την ιστορία και τη γεωλογία της περιοχής.

Η ανασκαφική ομάδα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκη με επικεφαλής την καθηγήτρια Γεωλογίας-Βιολογίας και Δρ Παλαιοντολογίας κ. Ευαγγελία Τσουκαλά διενεργεί ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή τους τελευταίους επτά μήνες. Ωστόσο η αυτοψία της περιοχής ξεκίνησε πριν από έναν περίπου χρόνο μετά από παρότρυνση και υπόδειξη του δημάρχου Παρανεστίου Νίκου Καγιάογλου και κατοίκων της περιοχής που γνώριζαν την ύπαρξη των απολιθωμάτων.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τσουκαλά δεν κρύβει την ικανοποίησή της από την πορεία των ανασκαφικών ερευνών και τα σημαντικά ευρήματα που εντοπίστηκαν. «Θεωρούμε ότι είναι τα αρχαιότερα που έχουν βρεθεί, όχι μόνο στην περιοχή της Δράμας, αλλά σε όλη την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη», επισημαίνει η καθηγήτρια και συνεχίζει, «τα ευρήματα μας βοηθούν να γνωρίσουμε την ιστορία της Πλατανιάς, ότι ήταν δηλαδή μια σαβάνα πριν από εννέα εκατομμύρια χρόνια και μέσα σε αυτή ζούσαν ρινόκεροι, καμηλοπαρδάλεις, γαζέλες, ιππάρια, μαστόδοντες, που είναι οι πρόγονοι των ελεφάντων, ακόμη και αντιλόπες. Βρήκαμε μια πλούσια πανίδα εκείνης της εποχής στην περιοχή. Παρουσιάζει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να αναπαραστήσουμε το παλαιοπεριβάλλον αυτής της περιοχής και ν’ αποδείξουμε τη διαχρονικότητά της».

Ερωτηθείσα αν τα συγκεκριμένα απολιθώματα είναι τα παλαιότερα σε όλη την Ελλάδα, η κ. Τσουκαλά σημειώνει: «Είναι γνωστό ότι υπήρχαν ευρήματα και σε άλλες θέσεις, όπως τη Σάμο, τον Αξιό, το Πικέρμι, τα οποία έχουν δώσει απολιθώματα αυτής της ηλικίας και ότι η Ελλάδα ήταν πολύ διαφορετική απ’ αυτή που γνωρίζουμε σήμερα. Αξίζει να αναφέρουμε ότι στη Λέσβο έχει χρονολογηθεί εύρημα στα 10 εκατομμύρια χρόνια. Ωστόσο, εξετάζοντας την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και ειδικότερα της Δράμας αυτό είναι κάτι το πρωτοφανές, αφού το παλαιότερο χρονικά εύρημα που είχε βρεθεί μέχρι σήμερα ήταν ένας μαστόδοντας στην Καλλίφυτο που χρονολογείται στα 2-5 εκατ. χρόνια, ενώ στο σπήλαιο του Μααρά υπάρχουν απολιθώματα 100.000 χρόνων. Έχουμε μια μεγάλη διαχρονικότητα στο παλαιοπεριβάλλον της περιοχής».

Αναφορικά με το πώς ξεκίνησε το ανασκαφικό ενδιαφέρον στην περιοχή της Πλατανιάς η κ. Τσουκαλά τόνισε: «Κάτοικοι της Πλατανιάς δώσανε πληροφορίες στην καταγόμενη από την περιοχή αρχαιολόγο Βασιλική Πουλιούδη, η οποία απευθύνθηκε στο ΑΠΘ. Με βάση αυτή την πληροφορία, προχωρήσαμε σε αυτοψία και εντοπίσαμε τις θέσεις πέρυσι τον Σεπτέμβρη. Ο κόσμος τα γνώριζε από παλιά. Έπαιρνε πηλό για να κατασκευάζει φούρνους. Μέσα σε πηλό βρέθηκαν αυτά τα απολιθώματα και πλέον όλοι κατανοούν τη σημαντικότητα των ευρημάτων. Τις ανασκαφές, πάντως, τις ξεκινήσαμε φέτος με τη συνδρομή του τμήματος Γεωλογίας-Βιολογίας. Κάναμε έρευνα περίπου μια εβδομάδα, μετά τον καθορισμό των θέσεων και βρήκαμε έναν πλούτο απολιθωμάτων, άρτια κρανία και καλά διατηρημένα από αντιλόπες, γαζέλες, ιππάρια. Όλα αυτά συνθέτουν ένα πλούσιο παλαιοντολογικό υλικό και προτιθέμεθα να διοργανώσουμε μια έκθεση στην περιοχή».

Ικανοποιημένος από την εξέλιξη των ανασκαφών, που έφεραν στο φως σπουδαία ευρήματα, εμφανίστηκε με δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και ο δήμαρχος Παρανεστίου, Νίκος Καγιάογλου, επισημαίνοντας ότι η ανασκαφή αυτή θα συμβάλει σημαντικά στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, με όλα τα οφέλη που αυτό συνεπάγεται για την τοπική οικονομία.

«Όλα ξεκίνησαν από ένα ουζάκι που ήπιαμε με την κ. Πουλιούδη σε μαγαζί στην Πλατανιά», σημειώνει χαριτολογώντας ο δήμαρχος και συνεχίζει: «Από την πρώτη στιγμή που της μεταφέραμε την πληροφόρηση, καταλάβαμε ότι κάτω από τα πόδια μας είχαμε μια ιστορία τουλάχιστον εννέα εκατομμυρίων ετών. Για τη στέγαση των ευρημάτων υπήρξαν σκέψεις να αξιοποιηθεί ένα σχολείο, το οποίο δεν φιλοξενεί πλέον μαθητές και αυτό να μετατραπεί σε αρχαιολογικό μουσείο. Στόχος μας είναι οι ανασκαφές να συνεχιστούν. Από τη μεριά του Δήμου θα υπάρξει κάθε δυνατή στήριξη και ενίσχυση (είτε οικονομική, είτε ηθική) της προσπάθειας. Έχουμε αποφασίσει να απευθύνουμε ανάλογα αιτήματα στα αρμόδια υπουργεία ώστε να υπάρξει μια κάποια οικονομική ενίσχυση, αφού στόχος μας είναι να αναδείξουμε την περιοχή και να την αξιοποιήσουμε τουριστικά». Ο ίδιος εκτιμά πως «η συγκεκριμένη ανασκαφική έρευνα είναι μια μεγάλη υπόθεση, όχι μόνο για την Πλατανιά, αλλά για ολόκληρο το Δήμο Παρανεστίου καθώς θα προσφέρει σημαντικά οφέλη και μελλοντικά θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας».