Ο περίφημος αρχαϊκός ναός του Απόλλωνα Ακτίου (τέλους 7ου αι. π.Χ.) αποκαλύπτεται μέσα στον ομώνυμο ρωμαϊκό ναό τον οποίο στόλιζαν δύο κολοσσικά λατρευτικά αγάλματα της Αρτεμης και του Απόλλωνα.

Τα κεφάλια των αγαλμάτων αυτών βρέθηκαν σε καταπληκτική κατάσταση διατήρησης το 2009 από την καθηγήτρια Ισμήνη Τριάντη, η οποία σκάβει τα τελευταία χρόνια στο Ακτιο, απέναντι από την Πρέβεζα, και φέρνει στο φως το
ναό που είδε ο Οκταβιανός Αύγουστος εκεί και τον μεγέθυνε όταν νίκησε τον Μάρκο Αντώνιο και την Κλεοπάτρα στη ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.).

Η κ. Τριάντη θεωρεί πως ο ρωμαϊκός ναός είναι πιθανότατα σύγχρονος της ίδρυσης της Νικόπολης και του Μνημείου του Αυγούστου (29-27 π.Χ.). Ωστόσο, τώρα αποκαλύπτεται και ο παλαιότερος ναός, γιατί μέσα στο σηκό του ρωμαϊκού ιερού βρέθηκαν το 2011 δύο εγκάρσιοι τοίχοι του και γύρω από αυτόν ένα δάπεδο αρχαϊκής εποχής με ωραία κατεργασμένες λίθινες πλάκες, που ήταν πιθανώς ο διάδρομος του περιστυλίου του αρχαϊκού ναού, όπως μας είπε η κ. Τριάντη.

Φέτος δεν έγιναν ανασκαφές, γιατί δεν υπήρχε οικονομική υποστήριξη. Θα συνεχιστούν όμως του χρόνου, μετά και την προχθεσινή απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να δοθεί η σχετική άδεια για την επόμενη πενταετία. Πάντως, στις τομές που έγιναν στα ανατολικά του ναού βρέθηκε και έναν κορινθιακός αρύβαλος. Αυτό το εύρημα συνδέεται με τις γραπτές πηγές που αναφέρουν ότι υπήρξε κορινθιακή αποικία, το Ανακτόριο, που είχε ιδρύσει το ιερό του Απόλλωνα στο τέλος του 7ου αιώνα π.Χ.

Η αρχαιολογική αυτή θέση είναι γνωστή από το 1867, όταν ο Γάλλος πρόξενος στα Γιάννενα, Φρανσουά Νοέλ Σαμπουαζό, έκανε την πρώτη ανασκαφή και βρήκε δύο αρχαϊκούς κούρους, τους οποίους έστειλε στο Λούβρο. Πυκνή βλάστηση είχε καλύψει έπειτα από χρόνια τα υπολείμματα του κτηρίου. Τα τελευταία χρόνια οι ανασκαφές πραγματοποιούνται από τον Τομέα Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και υπό τη διεύθυνση της ομότιμης καθηγήτριάς του Ισμήνης Τριάντη.-Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ    .enet.gr