Νεκροταφείο και οικισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού αποκαλύφθηκαν στη θέση Ρέμα Ξυδιάς


Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύφθηκαν στην περιοχή του Πλαταμώνα Πιερίας, κατά τη διάρκεια εργασιών κατασκευής των οδικών τμημάτων που θα συνδέσουν τις τρεις σήραγγες των Τεμπών με την υπόλοιπη Εθνική Οδό.
Στη θέση Ρέμα Ξυδιάς, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως αψιδωτό κτήριο μεγάλων διαστάσεων, εύρημα ιδιαίτερα σημαντικό, αφού στην περιοχή σπανίζουν τα οικιστικά κατάλοιπα από τη 2η χιλιετία π.Χ., καθώς και νεκροταφείο και οικισμό της Ύστερης Εποχής του Χαλκού.

Ανακοίνωση της αρχαιολόγου της ΚΖ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, Σοφίας Κουλίδου, αναφέρει πως η σωστική ανασκαφική έρευνα που διενεργεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας, στο πλαίσιο κατασκευής της νέας εθνικής οδού ΠΑΘΕ (τμήμα Μαλιακός – Κλειδί Ημαθίας), αποκάλυψε πρόσφατα, στη θέση «Ρέμα Ξυδιάς» (περιοχή Πηγή Αρτέμιδος) του Πλαταμώνα, νεκροταφείο και οικισμό της Ύστερης Εποχής Χαλκού (μέσα 2ης χιλιετίας π.Χ.). Η θέση χρησιμοποιήθηκε κατ’ αρχήν ως νεκροταφείο, με μέχρι στιγμής δεκαεννέα (19) αποκαλυμμένους κιβωτιόσχημους τάφους.

Αρκετοί περιείχαν πλούσια κτερίσματα, όπως αγγεία (χειροποίητα και τροχήλατα μυκηναϊκού ρυθμού), χάλκινους κρίκους, οστέινες χάντρες, πήλινα «σφονδύλια» ή βαρύδια, χάλκινα μαχαίρια, έναν σφραγιδόλιθο κ.ά.. Κάποιοι από τους τάφους είχαν ιδιαίτερα μικρό μέγεθος και, προφανώς, περιείχαν παιδικούς ενταφιασμούς. Μετά την ταφική χρήση και, ίσως, παράλληλα με αυτήν, κατασκευάστηκαν στην ίδια θέση αρχιτεκτονήματα, τα οποία φέρνει τώρα στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη. Πρόκειται για δύο αψιδωτά κτήρια και μνημειακούς τοίχους (ίσως περιβόλους), που, πιθανόν, οριοθετούν τον οικιστικό χώρο.

Το πρώτο αψιδωτό κτήριο σώζεται στο επίπεδο των λίθινων θεμελίων του και έχει μήκος περίπου 10 μέτρα. Η ανωδομή του θα ήταν κατασκευασμένη από πλιθιά, ίχνη των οποίων διατηρήθηκαν στο στρώμα καταστροφής του. Κατά τη διάρκεια της χρήσης του, το αψιδωτό επεκτάθηκε με την προσθήκη κτηρίου ορθογώνιας κάτοψης με μεσοτοιχία. Στο εσωτερικό των κτηρίων, εντοπίστηκαν οι πασσαλότρυπες των πασσάλων που στήριζαν τη στέγη, ίχνη από πήλινες χρηστικές κατασκευές, πληθώρα αγγείων, χειροποίητων, αλλά και μυκηναϊκού ρυθμού, καθώς και λίθινα και πήλινα τέχνεργα. Εξωτερικά τους, εντοπίστηκαν δύο πιθάρια, που σώθηκαν τοποθετημένα στη θέση τους.
Δεύτερο αψιδωτό κτήριο εντοπίστηκε δίπλα στο πρώτο και παράλληλα προς αυτό. Σώζεται, επίσης, στο επίπεδο των λίθινων θεμελίων του, ενώ συνεχίζεται η αρχαιολογική διερεύνησή του. Σε απόσταση λίγων μέτρων νότια των κτηρίων, αποκαλύφθηκαν δύο μνημειακοί τοίχοι – περίβολοι με αδιευκρίνιστη μέχρι στιγμής χρήση, οι οποίοι σχετίζονται με πληθώρα καλής ποιότητας τροχήλατης μυκηναϊκού ρυθμού κεραμικής και τμημάτων πιθαριών.

Το κτήριο μεγάλων διαστάσεων στη θέση Ρέμα Ξυδιάς

Ο αψιδωτός τύπος κτηρίου έχει καταγωγή από τη Μέση Εποχή του Χαλκού (αρχή 2ης χιλιετίας π.Χ.) και δεν έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην περιοχή του Μακεδονικού Ολύμπου. Το παράδειγμα του ρέματος Ξυδιά αποτελεί, πιθανώς, τοπική επιβίωση του τύπου στην Ύστερη Εποχή Χαλκού, όταν, στους γνωστούς οικισμούς της ηπειρωτικής Ελλάδας, κυριαρχεί πλέον ο ορθογώνιος μακρόστενος τύπος κτηρίου.
Τα αψιδωτά κτήρια του ρέματος Ξυδιά αποτελούν σπάνιο δείγμα οικιστικής αρχιτεκτονικής σε μία περιοχή, όπου σπανίζουν τα οικιστικά κατάλοιπα της Ύστερης Εποχής Χαλκού (1600 -1050 π.Χ.). Επιπλέον, ο συσχετισμός τους με πληθώρα κεραμικής μυκηναϊκού τύπου και ρυθμού επιβεβαιώνει για μία ακόμη φορά την ένταξη της περιοχής στον θεσσαλικό – ευβοϊκό πολιτιστικό κύκλο. Με την αποκάλυψη αυτή, εμπλουτίζονται και συμπληρώνονται οι πληροφορίες για τη ζωή και τον θάνατο κατά την Ύστερη Εποχή Χαλκού στην περιοχή, οι οποίες είχαν πρόσφατα αποκτηθεί από τις ανασκαφές κυρίως νεκροταφείων, στο πλαίσιο των μεγάλων εθνικών έργων της σιδηροδρομικής γραμμής και του αυτοκινητόδρομου.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας έχει συμφωνήσει με το υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, που είναι ο κύριος του έργου, με την Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε., καθώς και με την Κοινοπραξία Μαλιακός – Κλειδί (MKC JV), για την ανάδειξη των ευρημάτων στο αρχαιολογικό Πάρκο Λειβήθρων.
naftemporiki.gr