Λευκωσία: Ο χρόνος γυρίζει πίσω και οι εικόνες μιας άλλης εποχής ξυπνούν και παίρνουν ζωή μπροστά στα μάτια των επισκεπτών. Η αλμύρα της θάλασσας και το απέραντο γαλάζιο που απλώνεται μπροστά στα μάτια τους, δίνουν χρώμα στους δρόμους μιας πόλης που συνεχίζει να κινείται σ’ άλλους ρυθμούς εδώ και πέραν των τεσσάρων δεκαετιών.


Με ξένους ένοικους, ή καλύτερα έποικους, με άλλες συνήθειες και έθιμα… Κι όμως είναι η ίδια πόλη. Εκείνη που περπάτησαν οι περισσότεροι από αυτούς, πριν ακόμα γεννηθούν. Σεργιάνισαν στους δρόμους μέσα στα σώματα των προγόνων τους, η παρουσία των οποίων είναι ακόμα νοερά εκεί. Ανάμεσα στις γειτονιές και στις ακρογιαλιές που έχτισαν τις ζωές τους. Εκείνης της θάλασσας που ήταν κομμάτι της καθημερινότητας τους. Ώσπου μια μέρα, οι ορδές με τα πλοιάρια των κατακτητών, αποβιβάστηκαν στην παραλία εκείνης της θάλασσας και έσπειραν το θάνατο και την καταστροφή. Οι άνθρωποι πήραν το δρόμο του ξεριζωμού με τον φόβο και τον πόνο συνοδό τους. Σκορπίστηκαν σε όλα τα μέρη του νησιού οι παλιοί πλέον γείτονες χάθηκαν στην προσφυγιά… Άγνωστη λέξη μέχρι τότε στο λεξιλόγιο τους. Την έμαθαν όμως για καλά εκείνο τον μαύρο Ιούλιο του 1974 και από τότε μέχρι σήμερα, την εμπέδωσαν. Και αυτοί και τα παιδιά τους. Αυτοί που δεν πρόλαβαν να ζήσουν οι ίδιοι στις γειτονιές της πόλης τους και να ανασάνουν τον αέρα της βορειότερης και γραφικότερης μέχρι τότε πόλης του νησιού. Της Κερύνειας

Όσα χρόνια και αν έχουν περάσει όμως και όσοι ξένοι κι αν την κατοικούν, η Κερύνεια είναι εκεί και καρτερεί. Περιμένει την επιστροφή των «παιδιών» της. Αυτών που την πόνεσαν ως δική τους μάνα. Ανυπομονεί για τη μέρα εκείνη που θα «ξεπαγώσει» ο χρόνος και θα αρχίσει να κυλά ξανά πριν το βίαιο σταματημό του εκείνο το καλοκαίρι…

Σαράντα ένα χρόνια μετά, ο κατεχόμενος Δήμος Κερύνειας, θέλοντας να κρατήσει τις μνήμες της πόλης ζωντανές, αλλά παράλληλα και να γνωρίσει την πόλη, την Κερύνεια τους, στους νέους κατοίκους της που γεννήθηκαν στην προσφυγιά, ή πού έφυγαν από αυτή σε πολύ μικρή ηλικία έτσι ώστε να μην έχουν ιδιαίτερες μνήμες από την πόλη, έχει θέσει εφαρμογή το πρόγραμμα «Κυρηνείας Νόστος». Ένα πρόγραμμα το οποίο λειτουργεί σε δύο επίπεδα και στόχο έχει να γνωρίσει την πόλη στους νέους Κερυνειώτες. Σε πρώτο επίπεδο, γίνεται μια αναλυτική ιστορική και τοπογραφική θεωρητική παρουσίαση της πόλης σε σχολεία, πανεπιστήμια, αλλά και στο δημαρχείο για όσους εκφράσουν ενδιαφέρον. Σε δεύτερο επίπεδο, πιο πρακτικό, οι νέοι επισκέπτονται την πόλη της, όπου μέσα από τις αφηγήσεις Κερυνειωτών που έζησαν στην πόλη και τη γνωρίζουν, βλέπουν επί τάπητος τα όσα άκουσαν στη θεωρία. Για τους δρόμους, τις γειτονιές, τις εκκλησιές, τις ιστορίες κα όλα όσα συνθέτουν τη ζωή της κατεχόμενης πλέον πόλης. Και το ενδιαφέρον, όπως αναφέρουν οι διοργανωτές, είναι πάρα πολύ μεγάλο.

Πώς το σχέδιο παίρνει σάρκα και οστά

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης, αντιστράτηγος εν αποστρατεία, και ο Ξενοφών Ξενοφώνοντος, συνταγματάρχης εν αποστρατεία, ανέλαβαν σε συνεννόηση με τον δήμαρχο Γλαύκο Καριόλου την ετοιμασία της σχετικής μελέτης για το θεωρητικό κομμάτι του προγράμματος.

Όπως ανέφερε στον «Φ» ο κ. Αλέξανδρος Μιχαηλίδης, το πρόγραμμα ξεκίνησε μετά από σκέψεις με το δήμαρχο για το πώς μπορεί να προσαρμοστούν και να ενημερωθούν οι νέες γενεές που δεν έχουν γεννηθεί ή όταν έφυγαν την Κερύνεια ήταν σε πολύ μικρή ηλικία που δεν έχουν παραστάσεις από την πόλη τους. «Το πρόγραμμα χωρίστηκε σε δύο τμήματα. Το θεωρητικό τμήμα ανέλαβα εγώ μαζί με ένα ακόμη συνάδελφο απόστρατο αξιωματικό για να δημιουργήσουμε την υποδομή και να ενημερώσουμε τον κόσμο ώστε να είναι προετοιμασμένος για το τι θα βρει ή δεν θα βρει ή τι μπορεί να συναντήσει πηγαίνοντας στην κατεχόμενη πόλη. Το δεύτερο τμήμα ήταν το πρακτικό, το οποίο υλοποίησε ο δήμαρχος με μια άλλη ομάδα», ανέφερε ο κ. Μιχαηλίδης.

«Σε ό,τι αφορά το θεωρητικό τμήμα, μαζί με τον συνάδελφο κάναμε μια πρωτογενή εργασία, η οποία μας πήρε περίπου τρεισίμιση μήνες για να ολοκληρωθεί και κάναμε παρουσίαση στο δημαρχείο της Κερύνειας και όπου αλλού μας καλούσαν που υπήρχε ενδιαφέρον. Είτε όπου υπήρχαν παιδιά Κερυνειωτών, είτε από άλλου πού είχαν ενδιαφέρον για την πόλη. Η παρουσίαση ξεκινούσε με εικόνες και άλλα στοιχεία μέσω Power Point, το οποίο το προβάλλαμε. Δείχναμε κάποια χαρακτηριστικά της πόλης για το πώς ήταν τότε, πώς είναι σήμερα και χωρίσαμε την παρουσίαση σε υποκατηγορίες. Ξεκινήσαμε από τα ιστορικά και καταλήξαμε στη σημερινή κατάσταση. Πώς μπορεί να πάει κάποιος στην Κερύνεια, ποια είναι τα βασικά ενδιαφέροντα της Κερύνειας, τι πρέπει και τι επιδιώκει να υλοποιήσει σαν στόχο το πρόγραμμα αυτό», ανέφερε.

Οι σχεδιασμοί φέρνουν τους νέους κοντά στην Κερύνεια

Ολα αυτά που είχαν την ευκαιρία να ακούσουν και να δουν σε εικόνες όσοι παρακολούθησαν το θεωρητικό μέρος του προγράμματος, κάποιοι θέλησαν να τα δουν και στην πράξη. Δηλαδή με επί τόπου επίσκεψη στην κατεχόμενη πόλη, σε σημαντικά ιστορικά και χαρακτηριστικά σημεία της Κερύνειας και μέσα από τις αφηγήσεις ανθρώπων που έζησαν την πόλη, να τη δουν να ξαναζωντανεύει μπροστά τους, στους ρυθμούς μια άλλης εποχής. Τότε που ή πόλη δεν είχε πατηθεί από την μπότα του κατακτητή. Ο κ. Γιαννάκης Γαλακτίου ήταν ένας από τους Κερυνειώτες που συνόδεψαν μαζί με το δήμαρχο Γλαύκο Καριόλου την ομάδα των νέων κατά την επίσκεψή τους στην Κερύνεια. Η συμμετοχή δεν ήταν η ίδια όπως ήταν στο θεωρητικό μέρος, ωστόσο, σημασία δεν είχε μόνο ο μεγάλος αριθμός, αλλά και η επίτευξη του στόχου του προγράμματος.

Το να φέρει τους νέους κοντά στην πόλη. Ο στόχος αυτός φαίνεται να έχει επιτευχθεί, τουλάχιστον για όσους νέους συμμετείχαν στην επίσκεψη. Εξάλλου το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη και συνεπώς στο μέλλον θα έχουν ακόμη περισσότεροι να συμμετάσχουν σε κάποια από τις επισκέψεις στην πόλη τους.

Όπως ανέφερε στον «Φ» ο κ. Γαλακτίου, η συμμετοχή δεν ήταν τόσο μεγάλη, ωστόσο οι νέοι που πήγαν είχαν μια μοναδική εμπειρία κάνοντας τους ακόμα πιο θετικούς και διεκδικητικούς για επιστροφή στην πόλη τους. «Άρα μπορούμε να πούμε ότι το πρόγραμμα πέτυχε το σκοπό του που ήταν να φέρει τους νέους κοντά στην κατεχόμενη πόλη της Κερύνειας», δήλωσε ο κ. Γαλακτίου.
Κατά την επίσκεψη στην κατεχόμενη πόλη, η ομάδα επισκέφθηκε το λιμάνι, το κοιμητήριο, την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στην πάνω Κερύνεια και περπάτησουν στους δρόμους και στις γειτονιές που μεγάλωσαν και οι γονείς τους.

«Προσωπικά είμαι και μέλος του Δ.Σ. της Αδούλωτης Κερύνειας», ανέφερε ο κ. Γαλακτίου. «Ήμουν και είμαι εναντίον στο να πηγαίνουν σε λειτουργίες εκκλησιών και εκδηλώσεις, από την άποψη ότι οι Τούρκοι επιτρέπουν για παράδειγμα μόνο σε μία τη Λειτουργία και όποτε θέλουν και σε όποιους θέλουν για να στείλουν το μήνυμα ότι εκείνοι είναι τα αφεντικά και μετά το εκμεταλλεύονται με την προπαγάνδα τους. Για αυτό και δηλώνω εναντίον. Όμως για τέτοιου είδους προγράμματα που γίνονται με κάποια προεργασία και στόχο, που δεν έχουν σκοπό απλά να επισκεφτούμε την περιοχή, να κάτσουμε να φάμε και να πιούμε και να φύγουμε, αλλά για να πάμε να δείξουμε τα σπίτια των γονιών τους για να τα γνωρίζουν οι νέοι και να τα διεκδικούν, είμαι θετικός», κατέληξε.

Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον

Όπως ανέφερε ο κ. Μιχαηλίδης, το ενδιαφέρον για το πρόγραμμα ήταν αρκετά μεγάλο και ιδιαίτερα στα σχολεία που αφορούσε τους μικρούς μαθητές. «Πραγματοποιήσαμε επίσης και μια πολύ συγκινητική παρουσίαση στο δημαρχείο σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, της Β’ και Γ’ Λυκείου, οι οποίοι είχαν ενθουσιαστεί από τα όσα είδαν. Είχαμε επίσης ετοιμάσει και κάποιους χάρτες παλιούς της Κερύνειας, δηλαδή της πόλης προ του 1974, τους οποίους δίναμε στους συμμετέχοντες. Κάναμε επίσης παρουσιάσεις στο δημαρχείο και σε ενήλικα άτομα, τα οποία και πάλι δεν γνώριζαν κάποια πράγματα και τα έμαθαν κατά την παρουσίαση. Είδαμε ότι υπήρχε μεγάλο ενδιαφέρον και ζητούσαν συνεχώς στοιχεία για την πόλη και συνεχίζουμε να είμαστε σε επαφή με αρκετό κόσμο που θέλει να μάθει πράγματα. Τους προετοιμάζει αυτή η παρουσίαση δηλαδή ψυχολογικά για την επίσκεψή τους στην κατεχόμενη πόλη», δήλωσε. Το πρόγραμμα, όπως εξήγησε ο κ. Μιχαηλίδης, βρίσκεται σε εξέλιξη και θα είναι συνεχές μέχρι την υλοποίηση του στόχου για επιστροφή στην κατεχόμενη πόλη.

Ενημερώθηκαν και τα σχολεία

«Ο Δήμος Κερύνειας έχει ενημερώσει μέσω του Υπουργείου Παιδείας και σχολεία και άλλα οργανωμένα σύνολα ότι έχουμε ετοιμάσει αυτή την παρουσίαση. Υπήρξε αρκετό ενδιαφέρον και συνεχίζεται ακόμα. Είτε πηγαίνουμε σε σχολεία, είτε η παρουσίαση γίνεται στο δημαρχείο της Κερύνειας», σημείωσε. Η παρουσίαση κρατά γύρω στα 45 λεπτά και δίνονται και χάρτες για ενημέρωση. Ακολούθως γίνεται η πρακτική παρουσίαση με επίσκεψη στην Κερύνεια όπου Κερυνειώτες μεγαλύτερης ηλικίας που έζησαν στην πόλη και ξέρουν την πόλη, τους κάνουν μια λεπτομερέστερη περιήγηση στην Κερύνεια για να ξέρουν ακριβώς την πόλη. Κάναμε μάλιστα μια αντιστοιχία των ονομάτων των δρόμων με τα ονόματα που έδωσαν οι κατακτητές ούτως ώστε να μπορούν να γνωρίζουν πλήρως την αντιστοιχία των δρόμων», κατέληξε ο κ. Μιχαηλίδης.

Γράφει: Φρίξος Δαλίτης
Φιλελεύθερος