πίσω

Ο ΝΙΚΗΤΗΣ ΑΠΟΒΑΤΗΣ

Ο ΝΙΚΗΤΗΣ ΑΠΟΒΑΤΗΣ ΤΩΝ ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΩΝ ΗΤΑΝ ΕΡΕΧΘΕΥΣ

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ THΣ ZΩΦOPOY

Πλακίδια XI- ΧΙΙ  - Ο ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ

Ο ΕΡΕΧΘΕΑΣ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΜΕ ΑΠΟΒΑΤΕΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΖΩΦΟΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ (ΒΟΡΕΙΑ XI-XII)

Μια επανεξέταση της βόρειας ζωφόρου του Παρθενώνα, στα  μπλοκ XI-XII ειδικότερα, δείχνει ότι ο προπορευόμενος αθλητής στους αποβάτες είναι ο νικητής σε αυτόν τον αγώνα των Παναθηναίων. Τα στοιχεία από το σχέδιο του 1751-1753 από τον James Stuart και ο σύντομος σχολιασμός του πάνω σε αυτά σε μια ανάγνωση που αναφέρει ότι  πέρα ​​από τα άλογα εμφανίζεται ένας κριτής που προσδίδει το στεφάνι του νικητή, και συγκρίνοντας εάν, για το πόσο αυτό ,το στεφάνωμα ενός νικητή υπάρχει   και σε άλλες μορφές τέχνης των ελλήνων,  βλέπουμε, φυσικά και εδώ μια πανομοιότυπη σκηνή .

Η έμφαση μετά από αυτή τη σκηνή μετατοπίζεται στη συνέχεια, μετά από τον αγώνα για τη νίκη και είναι κάτι που  ενισχύει τον συλλογισμό στην παρουσία της νίκης  στο γενικό πρόγραμμα με το εικονογραφικό ανάπτυγμα  του Παρθενώνα. Επίσης  Λόγω του διακριτικού στοιχείου που είναι στην περίπτωση αυτή η ενδυμασία του αγωνιζόμενου με τους αποβάτες αυτός μπορεί να αναγνωριστεί πιθανά ότι ανήκει στην κύρια αθηναϊκή φυλή, στους Ερεχθηίς.

ΧΙΙ. Ο αποβάτης (ΧΙΙ-47) φορώντας την πανοπλία του, τον θώρακα, το κράνος και την ασπίδα του έχει κατέβει από το άρμα και με το δεξί του πόδι πατάει με δύναμη πάνω σε βράχο. Προφανώς έχει τερματίσει, όπως δείχνει και η ένταση της στάσης του ηνίοχου (ΧΙΙ-46), ο οποίος, για να σταματήσει τα άλογα που αναπηδούν ψηλά, τραβάει με δύναμη τα ηνία, γέρνοντας το κορμί του προς τα πίσω. Φοράει ποδήρη χιτώνα με απόπτυγμα και μασχαλιστήρες ιμάντες, Ανάμεσα σ' αυτόν και τα άλογα στέκεται ένας επόπτης (ΧΙΙ-45) με ιμάτιο και σανδάλια στραμμένος προς τα πίσω (δεξιά) και με υψωμένο το δεξί χέρι δίνει το σήμα του τερματισμού.-Σε αυτό το σημείο οι αρχαιολόγοι αναφέρουν ότι μάλλον ο κριτής στεφανώνει τους δυο αγωνιζόμενους γιατί στον αγώνα των αποβατών θεωρείτο νικητής και ο ηνίοχος και ο οπλίτης ..

 

(ΜΕΡΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΕΛ.ΔΙ. )  1-Από την πλάτη υο ηνίοχου υπάρχουν σκαλισμένα φτερά Νίκης  …  3 Ο κριτής στεφανώνει την ομάδα … ;  και οι δύο βραβεύονται στους αγώνες αυτούς  και ηνίοχος και αποβάτης    2 και δεξιά ενώ υπάρχει ολόκληρος  ο αποβάτης εσωτερικά της περικεφαλαίας το πρόσωπο του αποβάτη δεν υφίσταται…. ;   Ένδειξη ότι βραβεύεται απρόσωπα όλη η ο συγκεκριμένη φυλή … ;    Εν προκειμένω των Ερεχθέων που μάλλον η πανοπλία προσδιορίζει … 

 

Σκέπαστρο αττικής ερυθρόμορφης πυξίδας  που απεικονίζει αρματοδρομία, τον αγώνα των αποβατών  από τον αγγειοπλάστη Νικοσθένη 

Αυτή είναι η άποψη των Jenifer Neils (AB, Bryn Mawr College, Ph.D., Πανεπιστήμιο Princeton) η Ruth Coulter Heede Καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης και Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve και πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Έχει ανασκάψει στην Ελλάδα και την Ιταλία, και έχει γράψει εκτενώς για τα γλυπτά του Παρθενώνα. Έχει διοργανώσει δύο σημαντικές εκθέσεις: Θεά και Πόλις: Η Εορτή των  Παναθηναίων στην Αρχαία Αθήνα (1992) και Ενηλικίωση στην Αρχαία Ελλάδα: Εικόνες της παιδικής ηλικίας από το κλασικό παρελθόν (συνδιοργάνωση και συν-επιμέλεια με τον John H. Oakley [2003] ). Οι πρόσφατες δημοσιεύσεις της είναι το Βρετανικό Μουσείο Συνοπτική Εισαγωγή στην Αρχαία Ελλάδα (Αν Άρμπορ, Mich 2008) και των γυναικών στον αρχαίο κόσμο (Λος Άντζελες 2011).

Και του Peter Schultz είναι ο J. Olin Storvick πρόεδρος Κλασικών Σπουδών στο Concordia College. Πήρε το διδακτορικό του στην κλασική αρχαιολογία από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2003. Αυτός είναι ο coeditor / συγγραφέας του βιβλίου Πρώιμη Ελληνιστική προσωπογραφία: Εικόνα, Στυλ, Πλαίσιο (Cambridge 2007? Με τον Ralf von den Hoff), Όψεις του Αρχαίου Ελληνικού Cult: Ritual, Πλαίσιο, Εικονογραφία (Aarhus 2009? Με Μεντεσές Γιώργος, Jesper Jensen, και Bronwen Wickkiser), και Δομή, εικόνας, στολίδι: Αρχιτεκτονική Γλυπτική στον Ελληνικό Κόσμο (Oakville, Conn 2009? με τον Ralf von den Hoff) και ο συντάκτης των πολυάριθμων άρθρων σχετικά με αθηναϊκή τέχνη, την αρχιτεκτονική, και την τοπογραφία. Ο ολοκληρώνει σήμερα μονογραφίες για το πρόγραμμα γλυπτικής του Ναού της Αθηνάς Νίκης στην Αθήνα και για την κοινωνική ιστορία της ελληνικής τέχνης για το Cambridge University Press.

Εδώ βρίσκεται το κείμενο στην Αγγλική όπως δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό.A.J.A ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 - A reexamination of the north frieze of the Parthenon, blocks XI–XII in particular, indicates that the leading apobates contestant is the winner in this Panathenaic contest. Evidence from James Stuart’s 1751–1753 drawing and his brief commentary support a reading of the so-called marshal beyond the horses as the judge bestowing the victor’s wreath, and comparanda for this figure can be found in other art forms. The emphasis of this scene then shifts from the race to the victory and reinforces the presence of nike in the iconographic program of the Parthenon. Because of his distinctive costume, this apobates contestant may be identified as belonging to the foremost Athenian tribe, Erechtheis. 

Η συνέχεια κοιτώντας την εξέλιξη του θέματος από δεξιά των φωτογραφιών προς τα αριστερά

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ THΣ ZΩΦOPOY

Ανατολική Πλευρά του Παρθενώνα (Τζέϊμς  Στιούαρτ) 1762 μ.Χ.

Πολλά είναι τα ερμηνευτικά προβλήματα των παραστάσεων της ζωφόρου. Όπως φαίνεται, ο τόπος και ο χρόνος των διαφόρων σκηνών δεν έχει διευκρινισθεί. Σκηνές προετοιμασίας που υπάρχουν σποραδικά σε διάφορα σημεία εναλλάσσονται με σκηνές πορείας. Οι ιππείς της δυτικής ζωφόρου πρέπει να βρίσκονται στο Δίπυλο, τα άρματα και οι ιππείς που τρέχουν πάνω στα καλπάζοντα άλογά τους δεν είναι δυνατόν να βρίσκονται στον ανήφορο προς την Ακρόπολη, ενώ οι κανηφόροι έχουν προχωρήσει και παραδώσει τις προσφορές τους.

Ακόμη παραμένουν αναπάντητα αρκετά ερωτήματα: κατά πόσον πρόκειται για τον παλαιό ή τον καινούργιο πέπλο, πού παραδίδεται στην κεντρική σκηνή, πού φυλασσόταν το διιπετές ξόανο της θεάς, μια και ο αρχαϊκός ναός της Αθηνάς είχε καεί από τους Πέρσες, ενώ το Ερέχθειο δεν είχε ακόμη χτισθεί. Εάν η θέση των θεών στην ανατολική ζωφόρο αντιστοιχεί με την τοπογραφική θέση των ιερών της Αθήνας και οι θεοί είναι στην περιοχή του περιβόλου των 12 θεών, τότε ο άρχων βασιλεύς και η ιέρεια μπορεί να τοποθετούν τον πέπλο κάπου κοντά, ίσως στην Βασίλειο Στοά, στην Aρχαία Aγορά.

Διαφορές παρατηρούνται μεταξύ των απεικονίσεων της ζωφόρου και των περιγραφών της πομπής στις φιλολογικές πηγές: π.χ. παραλείπονται οι αντιπρόσωποι των συμμάχων και των αποικιών, καθώς και οι σκιαφόροι και διφροφόροι που ήταν κόρες μετοίκων και ακολουθούσαν τις Αθηναίες κανηφόρους. Η σημαντικότερη όμως παράλειψη είναι ότι δεν εικονίζεται το παναθηναϊκό πλοίο, στο κατάρτι του οποίου μεταφερόταν ο πέπλος απλωμένος σαν ιστίο (πανί). Το πλοίο βέβαια δεν ανέβαινε ως την Ακρόπολη, αλλά σταματούσε κάπου κοντά στον 'Αρειο Πάγο. Από εκεί ο πέπλος μεταφερόταν στα χέρια. Αυτό οδήγησε την Aμερικανίδα αρχαιολόγο S. Rotroff να διατυπώσει την άποψη, ότι στα ανατολικά τμήματα των μακρών πλευρών της ζωφόρου εικονίζονται οι δύο παρατάξεις της πομπής που έφθασαν στην Ακρόπολη, αφού έμεινε το πλοίο στον 'Αρειο Πάγο.

Η πομπή των Παναθηναίων ενώ περνάει μέσα από την αθηναϊκή Αγορά, εμπρός από το Ωδείο του Αγρίππα. Σχ.: Ι. Τραυλού

Μια άλλη θεωρία για την ερμηνεία της πομπής διατύπωσε η Ελληνίδα αρχαιολόγος Χρ. Καρδαρά, η οποία υποθέτει ότι έχουμε την απεικόνιση της αρχικής πρώτης πομπής με την καθιέρωση της εορτής των Παναθηναίων από τον Ερεχθέα που τον ταυτίζει με τον Εριχθόνιο και τον αναγνωρίζει στο αγόρι (35) της ανατολικής ζωφόρου. Τον ιερέα (34) της ίδιας πλευράς ταυτίζει με τον Κέκροπα, τη μορφή (33) με τη Γη και τα κορίτσια (31 & 32) με τις κόρες του.

Ενδιαφέρουσα είναι και η θεωρία του 'Αγγλου αρχαιολόγου J. Boardman που ταυτίζει την πομπή των 192 ιππέων της ζωφόρου με την πομπή των 192 αφηρωϊσμένων πεσόντων της μάχης του Μαραθώνα, με την παρουσία θεών και επωνύμων ηρώων. Εξαιρεί όμως τους ηνιόχους των αποβατικών αρμάτων, ενώ είναι γνωστό ότι ο ηνίοχος είχε την ίδια συμβολή στη νίκη με τον αποβάτη και γι' αυτό έπαιρνε και έπαθλο.

Η τοπική και χρονική ανάμειξη σκηνών, καθώς και η διαίρεση της πομπής σε δύο τμήματα οδήγησε κατά καιρούς σε άλλες υποθέσεις: π.χ. η Aμερικανίδα αρχαιολόγος Ε. Harrison θεωρεί ότι η ζωφόρος εικονίζει την πομπή των Παναθηναίων σε διαφορετικές εποχές στις τρεις πλευρές. Η δυτική πλευρά εικονίζει την πομπή στα μυθικά χρόνια, η βόρεια στην αρχαϊκή εποχή, η νότια στην κλασική. Στη νότια ζωφόρο εικονίζονται 60 ιππείς, που διακρίνονται σε 10 ομάδες ανά έξι, 10 άρματα, 10 βόδια με τους συνοδούς τους κ.ά. Η κυριαρχία του αριθμού 10 στη νότια ζωφόρο παραπέμπει στις 10 φυλές, στις οποίες διήρεσε ο Κλεισθένης τους Αθηναίους πολίτες για λόγους διοικητικούς και πολιτικούς, ενώ στη βόρεια ζωφόρο συναντάται επανειλημμένα ο αριθμός 4 και τα πολλαπλάσιά του, πράγμα που παραπέμπει στις 4 φυλές της αρχαϊκής εποχής, π.χ. τα 12 άρματα αντιστοιχούν στις 12 φρατρίες.

H Γερμανίδα αρχαιολόγος Ε. Simon διατύπωσε επίσης μια παρόμοια θεωρία, ότι η βόρεια πομπή πραγματοποιείται την αρχαϊκή εποχή, ενώ η νότια την κλασική.

Ο Iταλός αρχαιολόγος L. Beschi δέχεται, όπως η E. Harrison, τον διαχωρισμό της πομπής σε δύο παρατάξεις που διέπονται από διαφορετικές αριθμητικές αρχές: στη νότια πλευρά ο επαναλαμβανόμενος αριθμός 10 στις διάφορες ομάδες αντιστοιχεί με τις 10 φυλές. Στη βόρεια πλευρά η κυριαρχία του αριθμού 4 με τα πολλαπλάσιά του είναι σύμφωνη με την αρχαϊκή διαίρεση των πολιτών σε 4 φυλές. Σε κάθε παράταξη διακρίνονται τρία θέματα: πομπή θυσίας στην Ακρόπολη, αρματοδρομία και παρέλαση ιππέων με διαφορετική ταχύτητα ανάλογα με την εξέλιξη του αγώνα στον Δρόμο, στην οδό Παναθηναίων, στην Αρχαία Αγορά. Έχουμε λοιπόν διαφορετικούς ρυθμούς, χρόνους και χώρους, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με την άποψη, ότι η ζωφόρος εικονίζει μιαν ενιαία πομπή από τον Κεραμεικό στην Ακρόπολη. Ωστόσο η ενότητα της παράστασης επιτυγχάνεται από έναν χώρο όχι πραγματικό, αλλά ιδεολογικό, από τον θρησκευτικό χώρο της αναθηματικής προσφοράς. Ο Παρθενώνας που είναι ένα κτήριο χωρίς βωμό, με ένα άγαλμα στο εσωτερικό του που δεν είναι λατρευτικό, είναι ένα μεγάλο ανάθημα και η ζωφόρος του το μεγαλύτερο αναθηματικό ανάγλυφο της ιστορίας με επιλογές σημαντικών θεμάτων από το ευρύ πρόγραμμα της εορτής των Παναθηναίων. Οι επιλογές είναι κατανεμημένες σε δύο μέτωπα ανάλογα με την προέλευσή τους ιστορικοθρησκευτική και πολιτική. Ωστόσο ενώ μοιάζουν αντιθετικές, συντίθενται με θαυμαστό τρόπο στην ανατολική πλευρά. Έτσι η ζωφόρος είναι σύνθεση της παλαιότερης παράδοσης και της δημοκρατικής ανανέωσης σε μια σπάνια στιγμή ισορροπίας.

 

ΠΗΓΕΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ –ΤΜΗΜΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΕΩΝ

ΑΜΕΡΙΚΑΝΟ ΑΠΕΡΙΟΔΙΚΟ της ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΗΛΛΕΚΤΡ. ΕΚΔΟΣΗ )

ΑΓΓΛΟΦΩΝΗ ΔΙΑΔΙΚΤ -.ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock