Η ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Η ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ

«Τόσοι ήσαν που μαζεύτηκαν σύντροφοι του Αισονίδη.
Οι γείτονες επίλεκτους τους λέγανε Μινύες,
όλους χωρίς διάκριση, γιατί οι πιο υπεράξιοι,
-κι ήσαν οι περισσότεροι- καυχιούνταν από τις κόρες
του Μινύα που κρατούσαν' αφού κι αυτός ο ίδιος
ο Ιάσονας μητέραν, εγγονή είχε του Μινύα, την κόρη
της θυγατέρας του Κλυμένης Αλκιμέδα»

Απολλωνίου Ροδίου, Αργοναυτικά, Άσμα Α' , στ. 230 -236

Ο Ιάσων ζήτησε από τον ξάδερφο του τον ναυπηγό Άργο να κατασκευάσει το πλοίο, που θα τον πήγαινε στην Κολχίδα.

Το πλοίο, το κατασκεύασε ο Αργος, ο γιος του Φρίξου, από τον οποίον πήρε και το όνομα του, ''Αργώ''. Ήταν φτιαγμένο από έλατα του όρους Πηλίου, υπό την καθοδήγηση της θεάς Αθηνάς. Είχε πενήντα κουπιά και στην πρύμνη η Αθηνά είχε τοποθετήσει ένα κομμάτι από την ιερή ομιλούσα βαλανιδιά των Δοδόνων.

Ο Ιάσονας ζήτησε από τον Ηρακλή, ο οποίος είχε μόλις φέρει σε πέρας τον άθλο του Ερυμάνθου κάπρου, να αναλάβει την αρχηγία, αλλά δεν το δέχθηκε.

Αφού πέρασαν από τη Λήμνο , τη Σαμοθράκη , την Κύζικο (όπου από τραγική παρεξήγηση ο Ιάσων σκότωσε τον ομώνυμο βασιλιά), τη Μυσία , τις χώρες των Βεβρύκων και των Μαριανδυνών, και αφού απάλλαξαν τον Φινέα από τις Άρπυιες ,και αφού πέρασαν, χάρη στις συμβουλές του μάντη Φινέα, χωρίς καμιά βλάβη τις Συμπληγάδες Πέτρες του Βοσπόρου έφθασαν στην Κολχίδα .

Ο Αιήτης σαν άκουσε πως ο Ιάσονας γύρευε το χρυσόμαλλο δέρας του ανέθεσε να ζέψει άγριους ταύρους και να σπείρει το χωράφι, όπου έβοσκαν με δόντια δράκοντα , για να του δώσει αυτό που ζητούσε. Την ώρα που ο Ιάσονας ξεκινούσε για να εκτελέσει την παραγγελία του Αιήτη, τον πλησίασε η Μήδεια , η κόρη του βασιλέα που τον είχε αγαπήσει και τον συμβούλεψε τι έπρεπε να κάνει για να επιτύχει.

Αφού έζεψε τους ταύρους, έσπειρε τα δόντια του δράκοντα, απ' όπου άρχισαν να φυτρώνουν άπειροι πολεμιστές, οπλισμένοι με δόρατα και ασπίδες. Ο Ιάσονας κρύφτηκε πίσω από ένα βράχο και έριξε μια πέτρα ανάμεσά τους. Οι πολεμιστές άρχισαν να μαλώνουν μέχρι που σκοτώθηκαν όλοι. Αλλά ο Αιήτης αρνήθηκε να δώσει στον Ιάσονα το δέρμα, παρ' όλο που του το είχε υποσχεθεί. Έτσι ο νέος με τη βοήθεια της Μήδεια και του φίλου του Ορφέα, πήγε στο ιερό δάσος του Άρη, όπου βρισκόταν το χρυσόμαλλο δέρμα και ο φοβερός δράκος που το φύλαγε. Η Μήδεια πλησίασε και με τα μάγια της ημέρεψε το θηρίο, ενώ ο Ορφέας με το τραγούδι του και τη λύρα του το αποκοίμισε.

Έτσι ο Ιάσονας πήρε το δέρμα και γρήγορα, μαζί με τη Μήδεια γύρισε στο καράβι και ξεκίνησαν για το ταξίδι της επιστροφής.

Λέει ο μύθος ότι η Μήδεια που ήταν μάγισσα, άρπαξε τον αδελφό της τον Άψυρτο και αργότερα τον σκότωσε και τον έκοψε κομμάτια που τα έριχνε στη θάλασσα, για να απασχολεί τον πατέρα της που τους καταδίωκε και να τον κάνει να καθυστερεί μαζεύοντας όλα τα κομμάτια του άμοιρου παιδιού του.

Όταν οι Αργοναύτες απομακρύνθηκαν από την Κολχίδα, προχώρησαν προς τα βόρεια, για να επιστρέψουν στην Ελλάδα από άλλο δρόμο, επειδή ο τυφλός μάντης Φινέας τους είχε προειδοποιήσει ότι θα καταστρέφονταν, αν ακολουθούσαν τον ίδιο δρόμο που είχαν κάνει για να φθάσουν στην Κολχίδα.

Τους Αργοναύτες όμως τους περίμεναν τρομερές ταλαιπωρίες γιατί οι θεοί είχαν εξοργιστεί με τον άδικο φόνο του Άψυρτου και είχαν αποφασίσει να εμποδίσουν την επιστροφή τους στην Ιωλκό. Με τη βοήθεια της Θέτιδας σώθηκαν από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη και με τη βοήθεια του Τρίτωνα έφθασαν μετά από μύριες περιπέτειες, στην Κρήτη .

Μετά από πρόσθετες περιπέτειες, καθώς ο Δίας ήταν οργισμένος για το έγκλημα και τους έστελνε πλέον συνεχώς τρικυμίες, και αφού αντιμετώπισαν τον Τάλω στην Κρήτη , κινδύνευσαν στο Κρητικό Πέλαγος. Ο Ιάσονας ικέτευσε τον Απόλλωνα να τους δείξει τον δρόμο. Πραγματικά, ο θεός του φωτός επάκουσε τη δέηση του ήρωα και τους έστειλε μια φωτεινή δέσμη η οποία τους οδήγησε σε μία από τις Σποράδες , από όπου στη συνέχεια βρήκαν τον δρόμο τους για την Ιωλκό. .

Ο Ιάσονας, έχοντας πάρει ως σύζυγό του τη Μήδεια, παρέδωσε στον Πελία το Χρυσόμαλλο Δέρας.

Αργοναύτες

1. Ιάσων , ο αρχηγός της εκστρατείας

2. Ηρακλής , ο διάσημας ήρωας

3. Άργος από τις Θεσπιές, γιος του Φρίξου (ο κατασκευαστής της Αργούς)

4. Τίφυς , από την Βοιωτία (ο τιμονιέρης της Αργούς)

5. Κάστωρ από την Σπάρτη (ο θνητός Διόσκουρος)

6. Πολυδεύκης ο αδελφός του (ο αθάνατος Διόσκουρος))

7. Ίδας , γιος του Αφαρέως από την Μεσσηνία

8. Λυγκέας , ο αδελφός του

9. Αταλάντη από την Αρκαδία,

10. Μελέαγρος από την Καλυδώνα

11. Άκαστος , από την Ιωλκό, γιος του βασιλέα Πελία

12. Άκτωρ , από την Φωκίδα, γιος του Δίωνα

13. Άδμητος , από τις Φερές

14. Αμφιάραος , από το Άργος, ο μάντης

15. Αμφιδάμας

16. Αγκαίος από την Τεγέα, γιος του Ποσειδώνος

17. Αγκαίος από την Σάμο

18. Ασκάλαφος από τον Ορχομενού, γιος του Άρη

19. Αστερίων , γιος του Κομήτη

20. Αυγείας , από την Ηλεία, γιος του βασιλιά Φόρβαντα

21. Βούτης από την Αθήνα,

22. Καινέας από την Θεσσαλία, Λαπίθης

23. Καλάις , από την Θράκη, γιος του Βορέα

24. Ζήτης , ο αδελφός του

25. Κάνθυς από την Εύβοια

26. Κηφεύς , από την Αρκαδία, γιος του Αλίου

27. Κόρωνος από την Γυρτώνα της Θεσσαλίας, Λαπίθης

28. Εχίων , γιος του Ερμή

29. Εργίνος από την Μίλητο

30. Εύφημος από το Ταίναρο

31. Ευρύαλος από το Άργος,

32. Ευρυδάμας από την Δολοπία, από την λίμνη Ξυνία

33. Θησέας από την Αθήνα

34. Ίδμων από το Άργος, γιος του Απόλλωνα

35. Ιφικλής , γιος του Θεστίου της Αιτωλίας

36. Ίφιτος , από τις Μυκήνες, αδελφός του Ευρυσθέα

37. Λαέρτης , από την Ιθάκη

38. Μελάμποδας από το Άργος

39. Μόψος Λαπίθης

40. Ναύπλιος του Ναύπλιου, γιος του Ποσειδώνος

41. Τελαμώνας από την Σαλαμίνα, πατέρας του Αίαντα

42. Ορφέας , από την Θράκη, ο γνωστός κιθαρωδός

43. Παλαίμων , από την Αιτωλία, γιος του Ήφαιστου,

44. Περικλύμενος

45. Πηλέας ο Μυρμιδόνας

46. Πηνέλεος , γιος του Ιππάλκιμου της Βοιωτίας

47. Περικλύμενος από την Πύλο, γιος του Ποσειδώνος

48. Ύλας από την Δρυοπία ιπποκόμος του Ηρακλή

49. Φαληρεύς , από την Αθήνα

50. Φανός από την Κρήτη, γιος του Διόνυσου

51. Στάφυλος , ο αδελφός του Φανού

52. Ποίας , από την Μαγνησία

53. Πολύφημος , γιος του Έλατου της Αρκαδίας

Ο ΙΑΣΟΝΑΣ

Ο Ιάσονας ήταν γιος του Αίσονα, βασιλέα της Ιωλκού της Θεσσαλίας, που αναγκάστηκε να καταφύγει μαζί με το γιο του στο όρος Πήλιο για να σωθεί από τον αδελφό του τον Πελία , που του άρπαξε με δόλιο τρόπο το θρόνο.

Ο Αίσωνας παρέδωσε το γιο του στη φύλαξη και στις φροντίδες του Κένταυρου Χείρωνα , που είχε αναθρέψει και γυμνάσει πολλούς ήρωες.

Όταν ο Ιάσονας μεγάλωσε και έμαθε ότι ο θρόνος της Ιωλκού ήταν δικός του, πήρε τα όπλα του και κατέβηκε στη χώρα, για να ζητήσει το δίκιο του. Περνώντας όμως ένα μικρό ποτάμι, τον Άναυρο, το νερό του παρέσυρε το ένα του σανδάλι και έτσι παρουσιάστηκε στον Πελία " μονοσάνδαλος ".

Ο Πελίας , που από κάποιο χρησμό του μαντείου ήξερε πως πρέπει να φυλάγεται από κάποιο μονοσάνδαλο, από φόβο μήπως χάσει το θρόνο του,

«...Από τον μονοσάνδαλο παραφυλάξου σίντας πάνου από τα στέκια του τα γκρεμερά θα προβαίνει στης Ιωλκού κάποια μέρα την ξέφαντη γη κι ακουσμένη ξένος ή συντοπίτης...»

Πίνδαρος IV, Πύθια

έστειλε τον Ιάσονα σε μια πολύ μακρινή χώρα, την Αία , για να του φέρει το Χρυσόμαλλο Δέρας με την ελπίδα ότι ο νέος δε θα γύριζε ποτέ από την επικίνδυνη εκείνη περιπέτεια .

«... θε να μαι όπως θες, όμως κοίτα, ο καιρός
με έχει πια τριγυρίσει των γέρικων χρόνων μα εσένα
το λουλούδι της νιότης πρωτανόχτο κυμoσαλεύει
και μπορείς την οργή των χθονίων να κόψεις θεών.
Την ψυχή του στη γη μας να φέρουμε ο Φρίξος προστάζει
στα παλάτια του Αιήτη πηγαίνοντας και το δερμάτι
το βαθύμαλλο του κριαριού, που από του πόντου τα πλάτη
κι από τις άσεβες της μητριάς του σαγιτές, τον γλύτωσε.
Θαμαστό μου τα μήνυσε όνειρο και μανταλόγι
κασταλιώτικο γύρεψα, αν πρέπει να ψάξω πιο πέρα
που μου ορίζει χωρίς καμμιά άργητα καραβοστόλι
να αρματώσω για δάντουνε. Πρόθυμα βγάλε τ' άθλο
και να δώσω σου ολάκερο το βασιλίκι σου αμώνω.
Σ' αξεσάλευτο μάρτυρα κράζω ορκοδέτη το Δία
και των δύο μας προπάτορα»

Πίνδαρος, Πύθια ΙV στ. 183-197

Ο Ιάσονας δέχτηκε λοιπόν με πολλή ευχαρίστηση την επικίνδυνη αποστολή του θείου του, με την ελπίδα πως θα έκανε και αυτός ένα μεγάλο κατόρθωμα και θα δοξαζόταν, όπως τόσοι άλλοι ήρωες.

Κάλεσε τους φίλους του, τον Ηρακλή, το Θησέα, τον Κάστορα, τον Πολυδεύκη, τον Πηλέα, τον Τελαμώνα, το μουσικό Ορφέα, τους μάντεις Μόψο και Ίδμωνα, το γίγαντα Πολύφημο, τον Ασκληπιό, το γιο του Φρίξου τον Άργο και πολλούς άλλους και με την βοήθεια του Άργου έφτιαξαν ένα όμορφο καράβι που το ονόμασαν Αργώ . Οι ήρωες ονομάστηκαν Αργοναύτες, ενώ το ταξίδι τους πήρε το όνομα Αργοναυτική εκστρατεία.

ΤΟ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΟ ΔΕΡΑΣ

Το χρυσόμαλλο δέρας ήταν το δέρμα ενός μεγάλου χρυσού κριού, που πάνω σ' αυτό ο Φρίξος και η Έλλη, παιδιά του βασιλιά του Ορχομενού Αθάμαντα, σώθηκαν από την κακή μητριά τους την Ινώ , που ήθελε να τα καταστρέψει. Το κριάρι περνώντας πάνω από πολιτείες, θάλασσες και ποτάμια, τους έφερε κατά την Ανατολή. Σε μια στενή θάλασσα όμως, η Έλλη κοίταξε προς τα κάτω, ζαλίστηκε, έπεσε και πνίγηκε. Από τότε το στενό εκείνο πήρε το όνομά της και λέγεται Ελλήσποντος .

Το κριάρι σταμάτησε στην Κολχίδα, όπου βασίλευε ο βασιλιάς Αιήτης. Ο Φρίξος για να τον ευχαριστήσει για την φιλοξενία που του πρόσφερε, του χάρισε το δέρμα του κριαριού, που ο βασιλιάς το κρέμασε σ' ένα δένδρο και ανέθεσε σ' έναν ακοίμητο δράκοντα να το φυλάει.