πίσω

Πόντος. Ο πληθυσμός κατά την αρχαιότητα

 

Ο Πόντος κατοικείται από τα πανάρχαια χρόνια. Οι κάτοικοί του ήρθαν από τον Καύκασο, αργότερα μεταναστεύουν σε αυτόν το χώρο διάφορες πολεμικές ομάδες που φτάνουν κυνηγημένες από το χώρο της Μ. Ασίας και της Μέσης Ανατολής. Αυτές οι πολεμικές ομάδες εγκαταστάθηκαν μόνιμα στον Πόντο και σχημάτισαν το μωσαϊκό φιλών που βρίσκουμε στα ιστορικά χρόνια. Οι πολεμικές αυτές ομάδες είχαν κατέβει στη Μ. Ανατολή από τον Καύκασο, απωθούμενες αργότερα προς τον Πόντο, όπου και εδραιώθηκαν στα δυσκολοδιάβατα βουνά, κυριαρχώντας πάνω στους ντόπιους παλαιότερους κατοίκους. Στον Πόντο υπάρχουν πολλοί λαοί ανεξάρτητοι ο ένας από τον άλλον. Είναι πολεμικοί λαοί, πολεμικές ομάδες που έχουν γαντζωθεί στις βουνοπλαγιές και τις υπερασπίζονται με πείσμα. Η εξουσία τους απλώνεται και στους εύφορους κάμπους της παραλίας του Πόντου, αλλά η βάση τους ήταν τα βουνά. Πριν από τους Έλληνες ζούσαν στο χώρο του Πόντου αποκλειστικά βάρβαροι πληθυσμοί, όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Οι πληθυσμοί αυτοί δε μετέτρεψαν το χώρο του Πόντου έτσι όπως τον μετέβαλαν  οι Έλληνες όταν πια εγκαταστάθηκαν εκεί, όχι στη φύση του, αλλά οικονομικά, πολιτιστικά, πολιτικά και ποικιλοτρόπως.
Ολόκληρος ο παραλιακός Πόντος κατοικείτο από Έλληνες που είναι οχυρωμένοι σε πόλεις. Στο εσωτερικό εκτός από τις λίγες ελληνικές πόλεις κατοικείται από ένα μίγμα διαφόρων φιλών που μιλούν περίπου 25 γλώσσες και η πλειοψηφία τους ήταν ακόμη πρωτόγονη και βάρβαρη. Αυτά διαπιστώνει και ο Στράβων στα χρόνια του, πως αυτές οι συνήθειες δεν έχουν αλλάξει καθόλου.
Το μοναδικό πολίτευμα που είχαν γνωρίσει ήταν η Ασσυριακή και Περσική μοναρχία που τους επέβαλε την τυφλή υπακοή στο βασιλιά.
Μόνο οι φυλές που ήρθαν με τους Έλληνες για εμπορικές συναλλαγές σε επαφή, άρχισαν σταδιακά να εξελληνίζονται.
Αυτές τις φυλές βρήκαν οι Έλληνες όταν εποίκισαν τον Πόντο.

Λευκόσυροι
Οι Λευκόσυροι είναι μια πολεμική ομάδα που είχε κυριαρχήσει στην Καππαδοκία. Ένα τμήμα της προωθήθηκε στον Πόντο, στις δυτικές περιοχές, μεταξύ του Άλυος και του Ίριδος ποταμού. Στα χρόνια του Ξενοφώντα είχαν συγκροτήσει κοινό κρατίδιο με τους Παφλαγόνες και είχαν Παφλαγόνα βασιλιά. Ο Ξενοφώντας αναφέρει στην "Κύρου Ανάβαση" ότι μπορούσαν να παρατάξουν 120.000 στρατό, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου ήταν ιππικό.

 

Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος για το θέμα Χαλδία και θεωρία για την περσική προέλευση της ονομασίας

VIII – Η. όγδοον θέμα το ονομαζόμενον "Χαλδία"

Το δε καλούμενον θέμα Χαλδία και η μητρόπολις λεγομένη Τραπεζούς Ελλήνων εισίν αποικίαι, καθώς και Ξενοφών εν τω Αναβάσει Κύρου λέγει· τὰ δὲ ἄνω καὶ μεσόγαια της μικράς Αρμενίας εισί προοίμια. Τούτο δε πιστούται εξ αυτών των ὀνομάτων·

Η τε γαρ Κελτζηνή καλουμένη και Συσπειρίτης και Γοιζάνον.

Μαρτυρεί δε και περι τούτων η θεία Γραφή εν τη τετάρτη των Βασιλειών· τους γαρ κατοικούντας την Σαμάρειαν αιχμαλώτους λαβόντες Ασσύριοι κατώκισαν αυτούς εν τω ποταμώ Γοιζάνω. Έλαβε δε την προσωνυμίαν του καλείσθαι Χαλδία εκ της των Περσών προσηγορίας και της αυτών αρχαιογόνου πατρίδος Χαλδίας, όθεν και Χαλδαίοι προσονομάζονται.


Τιβαρηνοί ή Τιβαράνοι ή Τίβρανοι
Οι Τιβαρηνοί ήταν υπολείμματα παλαιού έθνους των Ταβάλ, ήταν προγονικοί βοσκοί, σε αυτούς το χαρακτηριστικό είναι ότι οι άνδρες κοιμούνται σε κρεβάτια ενώ οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες να κοιμούνται στο πάτωμα.
Κυριάρχησαν σε εδάφη ανατολικά του Ίριδος ποταμού και του κόλπου της Αμισού ως τα Κοτύωρα και νότια έφτασαν ως την κεντρική Μ. Ασία.

Χάλυβες ή Χάλυβοι
Οι Χάλυβες ήταν στα χρόνια του Ξενοφώντα σχετικά λίγοι και υπήκοοι των Μοσυνοίκων, κυριαρχούσαν αρχικά στη μεταξύ Κοτυώρων και Κερασούντας χώρα, αλλά αργότερα επεκτάθηκαν προς τα δυτικά των Κοτυώρων ως την Οινόη, στην πλούσια σε μεταλλεύματα χώρα των Τιβαρηνών και νότια επεκτάθηκαν ως τη Μικρή Αρμενία. Ο Όμηρος τους αποκαλεί Αλιζώνες αλλά και Άλυβες και ο Ευστάθιος της Θεσσαλονίκης τους αποκαλεί Χάλυβες, όνομα που έγινε στη συνεχεία Χαλδαίοι και η χώρα Χαλδία. Η χώρα τους προς τη θάλασσα λεγόταν Αλύβη ή Χαλύβη ή Χαλυβία και στο εσωτερικό προς τη Μικρή Αρμενία Χαλδία και οι κάτοικοι εκεί ονομαζόταν Χάλυβες ή Χάλδοι ή Αρμένιοι Χάλυβες. Κατά τον Ξενοφώντα οι Χάλυβες φορούσαν λινούς θώρακες, μακριούς, που κάλυπταν και το υπογάστριο και έφεραν κνημίδες και κράνη στο κεφάλι. Ο οπλισμός τους είχε δόρατα, λόγχες και μαχαίρια στις ζώνες τους.
Οι Χάλυβες ήταν κάπως πιο ανθρώπινοι στα χρόνια των Μιθριδατών, τους βρίσκουμε να ασχολούνται εκτός από την επεξεργασία του μετάλλου και με την αλιεία. Έμπαιναν και στις υπηρεσίες του βασιλειά του Πόντου.

Μοσύνοικοι
Κυριαρχούσαν στην πάνω από την Κερασούντα περιοχή ως την Τρίπολη. Στιγμάτιζαν τα νότα και το πρόσθιο μέρος του σώματός τους με τατουάζ σε σχήμα λουλουδιών. Έφεραν ασπίδες από δέρματα άσπρων βοδιών, είχαν ακόντια με λόγχη από τη μία άκρη και από την άλλη μια ξύλινη σφαίρα. Φορούσαν επίσης χιτώνες κοντούς και χοντρούς, κράνη παφλαγονικά με λοφίο που έμοιαζαν με τιάρες και ήταν οπλισμένοι με αμφίστομα "δίκοπα" πελέκια. Ήταν οι βαρβαρότεροι από όλους τους κατοίκους του Πόντου στα ήθη. Ο Ξενοφώντας περί το 400 π.Χ περνώντας από την περιοχή τους, είδε άντρες στους δρόμους να μιλούν μόνοι τους, να γελούν και να χορεύουν σαν τρελοί. Τα παιδιά από πλούσιες οικογένειες είχαν τατουάζ και θρέφονταν με κάστανα. Από ντροπή κανένα ίχνος, όλοι έκαναν τις φυσικές τους ανάγκες στην ύπαιθρο μπροστά σε όλους. Ζούσαν σε ξύλινα πυργοειδή σπίτια "Μόσυν", από όπου προέρχεται και το όνομά τους ή και σε κουφάλες δένδρων. Έτσι ήταν τα σπίτια του λαού, αλλά και τα ανάκτορα του βασιλιά. Ήταν ληστές και έπεφταν σαν αρπαχτικά πουλιά πάνω σε ταξιδιώτες. Ο αρχηγός τους υπηρετούσε τη φυλή του σαν σκλάβος και ζούσε κλεισμένος σε ένα μεμονωμένο πύργο, τον τάιζαν όλοι μαζί και φυλάσσονταν αυστηρά. Αν δεν ήταν ευχαριστημένοι με αυτόν τον άφηναν να πεθάνει από την πείνα.

Δρίλες
Οι Δρίλες ήταν ένας πολεμικότατος λαός που κυριαρχούσε στα ορεινά μέρη νοτιοδυτικά της Τραπεζούντας, οι οποίοι δεν είχαν καλές σχέσεις με τους Τραπεζούντιους. Ζούσαν σε σχετικά μικρά χωριά, σε δυσκολοδιάβατες πλαγιές και έδρα τους θεωρούνταν το χωριό Ταρακτζή ένα οχυρό/ακρόπολη, στο οποίο κατέφευγαν σε ώρα ανάγκης, στις πλαγίες του βουνού Βεβερά. Είχαν πλεχτές ασπίδες έφεραν κράνη παφλαγονικά και ήταν οπλισμένοι με λόγχες. Κατά τον Αρριανό οι Δρίλες είναι οι σύγχρονοι των Σάνων.

Μάκρωνες ή Μακροκέφαλοι ή Τζανοί
Οι Μάκρωνες κυριαρχούσαν νοτιοανατολικά της Τραπεζούντας στις πλαγιές του δυσκολοδιάβατου όρους Παρυάδρη. Ο Στράβωνας τους ονομάζει Σάννους ενώ ο Ευστάθιος της Θεσσαλονίκης Τζάνους και τη χώρα τους Τζανική. Οι πολεμιστές Μάκρωνες είχαν πλεχτές ασπίδες οπλισμένοι με λόγχες και φορούσαν τρίχινους χιτώνες περί το 400 π.Χ.

Σκυθινοί
Οι Σκυθινοί κυριαρχούσαν στις πλαγιές του όρους Σκυδίσκου. Ο ποταμός Άρπασο "
Arpa Cay" είναι το όριο από τη χώρα των Μακρώνων.

Κερκίτες
Οι Κερκίτες κυριαρχούσαν στη νοτιότερη των Σκυθινών περιοχή. Στα χρόνια του Στράβωνα λέγονταν Ασπαϊτες.

Ταόχοι
Οι Ταόχοι κυριαρχούσαν στην περιοχή νοτιοανατολικά των Κερκιτών, κοντά στον ποταμό Άκαμψη και στην περιοχή του Όλτι ανάμεσα στους Καρδούχους και τους Χαλδαίους.

Φασιανοί
Οι Φασιανοί κυριαρχούσαν στο εσωτερικό του Ανατολικού Πόντου, κοντά στο Φάση ποταμό και στην περιοχή του σημερινού Κάρς και Ερζουρούμ.

Σάσπειρες
Οι Σάσπειρες κυριαρχούσαν, κατά τον Ηρόδοτο, στη χώρα μεταξύ των Κόλχων και των Μήδων. Η χώρα τους λεγόταν Σασπειρίτιδα ή Υσπιρίτιδα.

Βέχειροι ή Βέχειρες
Οι Βέχειροι κυριαρχούσαν στην περιοχή νότια του Ριζαίου.

Βύζηρες ή Επτακωμήτες
Οι Βύζηρες κυριαρχούσαν σε περιοχή ανατολικότερα των Βεχείρων, μεταξύ αυτών και των Κόλχων. Λεγόνταν και Επτακωμήτες, επειδή κατοικούσαν σε επτά κώμες.

Εκεχειριείς
Οι Εκεχειριείς ήταν μια Σκυθική φυλή, κυριαρχούσαν στο χώρο μεταξύ Βεχείρων και Βεζήρων.

Κίσσιοι
Οι Κίσσιοι κυριαρχούσαν μεταξύ του ποταμού Πρύτανη και των εκβολών του Κίσσα.

Κόλχοι ή Λαζοί "
Kaski?"
Οι Κόλχοι ήταν η κυριότερη πολεμική ομάδα στην Κολχίδα. Ο Ηρόδοτος και ο Διόδωρος, ο Σικελιώτης, υποστηρίζουν ότι οι Κόλχοι είναι ένα τμήμα του στρατού του Αιγύπτιου Φαραώ Σέσωστρι Α΄ 1971 - 1928 π.Χ., που είχε κατακτήσει όλη τη Μέση Ανατολή και έφτασε ως τα όρια της Κολχίδος. Τμήμα αυτού του στρατού αποκλείστηκε εκεί από τους εχθρούς, που το περιέβαλλαν και έτσι εξελίχτηκε σε πολεμική ομάδα που κυριαρχούσε στο χώρο της Κολχίδος. Αυτοί περιτέμνονταν όπως και οι Αιγύπτιοι και οι Αιθίοπες, από αυτούς έμαθαν τη συνήθεια αυτή και οι Σύριοι, που κατοικούσαν γύρω από το Θερμώδοντα ποταμό, και οι Μάκρωνες. Αργότερα η Κολχίδα ονομάσθηκε Λαζία, όταν μετά Χριστόν επικράτησαν στα μέρη εκείνα οι Λαζοί.
Κάπως έτσι έχουν βρεθεί στον Πόντο και οι άλλες πολεμικές ομάδες που κυριαρχούσαν πάνω στους ντόπιους κατοίκους του Πόντου. Στο εσωτερικό της Κολχίδος ζούσαν οι Μέσχει ή Μόσχοι και οι Μαύραλοι οι σημερινοί Μιγγρελοί.

ΕΥΞΕΙΝΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΤΟΥ ΣΑΝΤΕΟΥ «ΟΙ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ ΛΑΟΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ » ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ ΕΠΙΣΗΣ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Μαζί με τους πρώτους άποικους Έλληνες στην περιοχή του Πόντου ζούσαν και άλλοι λαοί, κυρίως στο εσωτερικό. Οι Έλληνες άποικοι ζούσαν στα παράλια, μέσα σε οχυρωμένες πόλεις.

Μερικοί από τους λαούς αυτούς εξελληνίσθηκαν μέσα στους επόμενους αιώνες, ενώ άλλοι, πρώτα εκχριστιανίσθηκαν και στη συνεχεία εξελληνίσθηκαν κατά τις περιόδους της Ρωμαιοκρατίας και της Βυζαντινοκρατιας.

Αρκετοί ,όμως, από αυτούς, μην αντέχοντας τη σκληρή φορολογία που τους επέβαλλε ο αυτοκράτορας του Βυζάντιου, απομακρύνθηκαν στην αρχή από τον χριστιανισμό των Βυζαντινών, ασπαζόμενοι ή εφευρίσκοντας διάφορες αιρέσεις, και στη συνέχεια δέχθηκαν τους Τούρκους σαν ελευθερωτές τους και εξισλαμίσθηκαν.

Οι λαοί  που εξελληνίσθηκαν  ή εκχριστιανίσθηκαν, ήταν, κατά τον Όμηρο, τον Ηρόδοτο, τον Ξενοφώντα και τον Στράβωνα, οι Παφλαγονες που κατοικούσαν κοντά στον Παρθένιο ποταμό, στους οποίους ανήκαν και οι Ενετοί- οι οποίοι, σύμφωνα με την παράδοση πήγαν στην συνέχεια και κατοίκησαν την περιοχή της Βενετίας, στην Ιταλία και συνδέονται με τους κατοπινούς Ενετούς ή Βενετούς - οι Αλιζωνες, λίγο μακρύτερα, οι Λαζοι (Αιγύπτιοι μεταφερθέντες από τους Φαραώ) , οι Κολχοι(από τον απόγονο του Αιήτη, πατέρα της Μήδειας, τον Κολχο), που διακρίνονταν στις φυλές Μαχελονες, Ζυνδρειτες, Αιψιλιοι, Αβασγοι, και κατοικούσαν ανατολικά της Τραπεζούντας, οι Λευκόσυροι στην περιοχή της Καππαδοκίας, οι Χάλυβες στην περιοχή της Αργυρούπολης, που λέγονταν και Χαλδαιοι ή Χαλδοι και Αρμενοχαλυβες. Μέχρι τα τελευταία χρόνια, η περιοχή της Αργυρούπολης λεγόταν Χαλδια.

Οι Μοσσύνοικοι ήταν ένας άλλος λαός, που ζούσε κάτω από την Κερασούντα ως την Τρίπολη. Οι Δριλες ζούσαν  νότια της Τραπεζούντας, οι Μακρωνες ή Μακροκέφαλοι ή Σαννοι ή Τζανοι, περίπου στην ίδια περιοχή, οι Σκυθηνοί αρκετά νοτιότερα, οι Κερκιτες νοτιοανατολικά, οι Ταόχοι, πιο ανατολικά, προς τη χώρα των Καρδούχων(Κούρδων). Κοντά στη Λαζικη και προς το εσωτερικό της ζούσαν οι Μόσχοι  ή  μεσχοι.

Στον δυτικό Πόντο ζούσαν οι Τιβαρινοι ή Τιβρανοι και δυτικότερα, πέρα από τον ποταμό Αλυ, οι Παφλαγόνες. Γίνεται και πάλι αναφορά στην Παφλαγονία, γιατί,  ενώ παλαιότερα ήταν αυτοτελής περιοχή , στα βυζαντινά χρόνια εντάχθηκε στον Πόντο.

Κυριότερες πόλεις της η Σινώπη, η Πάφρα, η Ηράκλεια, η Ινέπολη, η Κασταμονή κ.α.

 

 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ 2010μ.Χ.

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock