πίσω

Ελληνική γραφή η Γραμμική Α

                                 



Ένας καθηγητής πληροφορικής που ανέπτυξε τον αλγόριθμο αποκρυπτογράφησής της.
Πολιτιστικό γεγονός διεθνούς εμβέλειας είναι η ανάγνωση της Γραμμικής Γραφής Α από τον Ηρακλειώτη ερευνητή Μηνά Τσικριτζή. Μελέτη η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης με τίτλο: «Γραμμική Α. Συμβολή στην κατανόηση μιας αιγαιακής γραφής».


Το βιβλίο που προλογίζεται από την επίκουρο καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κατερίνα Κόπακα, αναμένεται να προκαλέσει έντονους και γόνιμους προβληματισμούς στη διεθνή επιστημονική κοινότητα αλλά και στους μη ειδικούς, αφού σύμφωνα με την τεκμηριωμένη άποψη του μελετητή, η Γραμμική Γραφή Α είναι ελληνική γραφή, η οποία -όπως είναι φυσικό- μετατοπίζει ιστορικά τη χρήση της ελληνικής γραφής στην περίοδο (1750 π.Χ. - 1450 π.Χ.).

Σύμφωνα με την άποψη του κ. Τσικριτσή, η Γραμμική Γραφή Α αποτελεί μία από τις «αρχαιότερες συλλαβικές γραφές της ανθρωπότητας και -μαζί με τα κρητικά ιερογλυφικά- την πιο παλιά γραφή του ευρωπαϊκού πολιτισμού». Παράλληλα, η Γραμμική Β είναι προϊόν εξέλιξης της Γραμμικής Α.

Ο συγγραφέας, που είναι καθηγητής Πληροφορικής, στη διάρκεια των μεταπτυχιακών του σπουδών στη Θεολογία, ανέπτυξε έναν αλγόριθμο «ελέγχου της ταυτότητας και της γνησιότητας των ψευδεπίγραφων χριστιανικών κειμένων, εφαρμόζοντας στατιστικές μεθόδους πάνω στα φωνήματα, τις συλλαβικές αξίες και τη συχνότητα των ριζών των λέξεων που συνθέτουν ένα κείμενο. «Κατά τη διάρκεια δοκιμών που έγιναν για το παραπάνω πρόγραμμα», όπως μας λέει, «επιχείρησα να εφαρμόσω τη μέθοδο και στα αρχεία των λέξεων της Γραμμικής Α και Β, αρχεία που δημιούργησα με βάση τα διαθέσιμα συλλαβογράμματα των δύο γραφών». Το αποτέλεσμα του εν λόγω πειραματισμού ήταν πως οι φωνητικές αξίες 20 συλλαβογραμμάτων της Γραμμικής Α που μέχρι τότε έπαιρναν «στη βιβλιογραφία τις φωνητικές αξίες των αντίστοιχών τους της Γραμμικής Β με μόνο κριτήριο τη μορφολογική ομοιότητα των συμβόλων, θα μπορούσαν να αλλάξουν, αν χρησιμοποιούνταν ως επιπλέον κριτήριο και η συχνότητα εμφάνισής τους στην αρχή και στο τέλος των λέξεων».

Κάνοντας μια σύγκριση μεταξύ των αποκρυπτογραφημένωνν λέξεων της Γραμμικής Β και της μεταγραφής της Γραμμικής Α εξάγονται συμπεράσματα εντυπωσιακών αντιστοιχιών.

«Πραγματικά, από τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα της Γραμμικής Β διαπιστώνεται ότι το 65% των λέξεων είναι κύρια ονόματα. Αν αυτό το ποσοστό αφαιρεθεί από το σύνολο των γνωστών λέξεων της Γραμμικής Β μένουν περίπου 1.000 λέξεις -δεν είναι κύρια ονόματα. Και απ' αυτές μόνο το 1/3 (350) λέξεις είναι διαφορετικών τύπων κλιτές λέξεις. Από τα υπόλοιπα 2/3 (650 λέξεις), μόνο οι μισές ερμηνεύονται με αντίστοιχους ομηρικούς ή κλασικούς τύπους, με σχετική βεβαιότητα και με βάση το λογιστικό περιεχόμενο των πινακίδων και τη χρήση τους».

Περίπου αντίστοιχα ποσοστά με ελάχιστες αποκλίσεις συναντώνται αναλογικά και στην εφαρμοζόμενη μεταγραφή της Γραμμικής Α. Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας αναφέρει τα εξής στοιχεία:

«Από ένα σύνολο, δηλαδή, περίπου 600 λέξεων, 420 είναι κύρια ονόματα και τοπωνύμια (ποσοστό=2/3).

Από τις υπόλοιπες 180 λέξεις (ποσοστό=1/3), οι μισές αναγνωρίζονται με σχετική βεβαιότητα και με βάση ομηρικούς και κλασικούς τύπους, στους οποίους παραπέμπει από τη μια το περιεχόμενο των κειμένων και από την άλλη η λειτουργία -χρήση των ενεπίγραφων ευρημάτων. Οι υπόλοιπες 90 λέξεις που δεν αναγνωρίζονται, πιθανόν, να σχετίζονται με απολεσθείσες λέξεις ή με ξένα γλωσσικά δάνεια, κυρίως σε περιοχές όπως η ανατολική Κρήτη».

Ο κ. Τσικριτσής θεωρεί ότι, σύμφωνα με την ανάγνωση της συλλαβικής μινωικής γραφής που ο ίδιος πραγματοποίησε, στην εν λόγω γλώσσα υπάρχουν «χαρακτηριστικά μιας προ-αιολικής διαλέκτου, καθώς και ασυναίρετους τύπους μιας -θα μπορούσαμε να πούμε- προϊωνικής διαλέκτου, οι οποίοι οφείλονται, πιθανότατα, στις διαρκείς αλληλεπιδράσεις των φυλών που μιλούσαν ένα ελληνοπελασγικό γλωσσικό ιδίωμα. Το γλωσσικό δεδομένο των κοινών λέξεων και των τοπωνυμίων, με θέμα που λήγει σε -νθ ή σσ ή ττ (Κόρινθος, Παρνασσός, Απύρανθος κ.ά.), σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, όπου κατοικούσαν ελληνικά φύλα, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι παραπάνω φυλές χρησιμοποιούσαν την ίδια γλώσσα, χωρισμένη σε διάφορες διαλέκτους, που ωστόσο δεν εμπόδιζαν τη μια περιοχή να κατανοεί εύκολα τη διάλεκτο της άλλης».

Αυτή τη θεώρηση ο συγγραφέας την εδράζει πάνω σε δύο κυρίως συμπεράσματα: στο γεγονός ότι η πικτογραφία (δι' εικόνων γραφή - κρητικά ιερογλυφικά), που προϋπήρξε της Γραμμικής Α, ήταν σε σημαντικό βαθμό λεξισυλλαβική γραφή· καθώς και στο χαρακτηρισμό της Γραμμικής Α ως συλλαβολεξιγραφικής γραφής, επειδή στη γραφή αυτή διατηρείται ένα μικρό ποσοστό λεξιγραφημάτων, τα οποία, σε συνδυασμό με διαφορετικά κάθε φορά συλλαβικά σημεία, αποδίδουν διαφορετικές σημασίες λέξεων (π.χ. nau-si, nau-si-ni κ.ά.).

Ο εντοπισμός στα αρχεία της Γραμμικής Α κάποιων λέξεων και ανθρωπωνύμιων μη ελληνικών οφείλεται, κατά πάσα πιθανότητα, σε εποίκους και γυναίκες δούλων που είχαν έρθει να εργαστούν στην Κρήτη. Οι γυναίκες ανελάμβαναν την ανατροφή των παιδιών.

Από τα 178 συλλαβογράμματα της Γραμμικής Α, όπως τονίζεται στη μελέτη, 50 είναι όμοια με αυτά της Γραμμικής Β, από αυτά όμως μόνο πέντε μπορούν με βεβαιότητα να ταυτιστούν με αντίστοιχα σύμβολα της Γραμμικής Β και του κυπριακού συλλαβικού συστήματος. Ο κ. Τσικριτσής, όμως, φαίνεται ότι επιβεβαιώνει τη ρήση του Τσάουντιγκ, που μαζί με τον Βέντρις αποκωδικοποίησαν πριν από περίπου πενήντα χρόνια περίπου τη Γραμμική Β. «Είναι εντελώς σίγουρο ότι η Γραμμική Β ήταν δάνειο από την προγενέστερη Γραμμική Α. Πού και πότε συνέβη ο δανεισμός είναι άγνωστο, αλλά έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι μπορεί να έγινε πολύ νωρίτερα από τη χρονολογία των πινακίδων της Γραμμικής Β που σώθηκαν», τονίζει σε σχετική μελέτη του με τίτλο, «Γραμμική Β και συγγενικές γραφές», ο Τσάουντιγκ.

Στο ενδιαφέρον κεφάλαιο για τη γλωσσική δομή της Γραμμικής Α, ο συγγραφέας αναφέρει πως «το μικρό διαθέσιμο δείγμα, 571 λέξεις, δεν προσφέρεται για να αποδοθούν με βεβαιότητα όλοι οι κανόνες της Γραμμικής Α», επιπρόσθετα, η προέλευση των επιγραφών από διαφορετικές χρονικές περιόδους και περιοχές δυσκολεύει τη δημιουργία αυστηρών κανόνων.

Τα συμπεράσματα που εξάγονται ωστόσο είναι τα εξής:

*Οι γραφείς σε ελάχιστες περιπτώσεις χωρίζουν διάφορα μέρη με οριζόντιες γραμμές, όπως συμβαίνει κατά κανόνα στις σελιδόσχημες πινακίδες της Γραμμικής Β. Στα κείμενα της Γραμμικής Α, οι γραφείς χωρίζουν σε «παραγράφους», αφήνοντας ένα χώρο κενό, για να συνεχίσουν αμέσως παρακάτω σε μια νέα καταγραφή, διαφορετική ως προς το νόημα από το προηγούμενο κείμενο.

* Τα σημεία στίξης που χρησιμοποιούνται στη Γραμμική Β, για να διαχωρίζουν τις λέξεις, πολλές φορές δεν υπάρχουν στη Γραμμική Α.

* Σε ορισμένες περιπτώσεις οι γραφείς, αφού εξαντλήσουν το χώρο στη μια πλευρά της πινακίδας, συνεχίζουν στην πίσω πλευρά.

* Σε πολλές περιπτώσεις, όταν μια συλλαβή τονίζεται, επηρεάζεται ο τρόπος γραφής της συλλαβής, γεγονός που διαφοροποιεί τη Γραμμική Α από τη Γραμμική Β.

* Μερικά πιθανά ονόματα που εντοπίζονται στη Γραμμική Α είναι: Δαλιδά, Τελχίς, Φάνινα, Βατίδα, Λαόδικι, όσον αφορά τα θηλυκά, και Δάρης, Μιλότραλης, Γυπαίνος, Δώσων κ.λπ., όσον αφορά τα αρσενικά.

* Καθοριστικά στοιχεία για τον έλεγχο της προτεινόμενης μεταγραφής αποτελούν οι λέξεις: Ku-ro= χουλόν (όλον, για το σύνολο), ki-ro= ιρόν (για το ιερόν) και go-to ku-ro= ποσόν χουλόν (για το συνολικό άθροισμα).

* Σημαντικότατο είναι επίσης το γεγονός της ύπαρξης σιτηρεσίων που δίνεται και κρασί, στοιχείο που δεν συναντάται στη Γραμμική Β.

* Στην πινακίδα ΗΤ30 επιβεβαιώνονται τέσσερα γεύματα για 650 περίπου άτομα.

* Τα αγροτικά προϊόντα που διαβάζονται είναι στάρι, κριθάρι, όσπρια, οίνος, σύκα, λάδι, ελιές, μέλι, κοπάδια ζώων κ.λπ.

* Το μετρικό αριθμητικό σύστημα στη Γραμμική Α είναι σχετικά απλό και όμοιο με αυτό της Γραμμικής Β.

* Η κάθετη γραμμή συμβολίζει τη μονάδα, η οριζόντια γραμμή τη δεκάδα, ο κύκλος ή η κουκκίδα την εκατοντάδα, ο κύκλος με το σταυρό στη μέση τη χιλιάδα.

Ελευθεροτυπία 20/8/2009

 

ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ
Η ελληνική γλώσσα «υπάρχει» και στα κρητικά ιερογλυφικά



Στα κρητικά ιερογλυφικά, γραφή που υπάρχει από το 2000 π.Χ. στη Μινωική Κρήτη, βρίσκονται στοιχεία της ελληνικής γλώσσας αυτούσια. Πρόκειται για δεδομένο το οποίο καταδεικνύει πως οι Ελληνες υπήρχαν στην Κρήτη τουλάχιστον από την αρχή του μινωικού πολιτισμού, γεγονόςπου το επιβεβαιώνει το σύνολο των σοβαρών ιστορικών πηγών.

Η εν λόγω διαπίστωση του μελετητή των Αιγαιακών γραφών, Μηνά Τσικριτσή, είναι αυτοτελώς σημαντική αλλά επιπρόσθετα και επειδή μελετητές, αρχαιολόγοι μεταμοντέρνοι και όχι μόνο, διατείνονται χωρίς σοβαρά επιχειρήματα πως οι Μινωίτες ήταν σημιτικό φύλο. Βεβαίως, ουδόλως μπαίνουν στον κόπο να απαντήσουν πώς είναι δυνατόν ένας άλλος πολιτισμός και λαός να δημιουργεί κοσμοείδωλα, σύμβολα ιστορικά, πολιτισμικά και μυθολογικό πλαίσιο που αντιστοιχούν στα ελληνικά προκλασικά και κλασικά σύμβολα. Δηλαδή, ένα υποκείμενο μπορεί να δημιουργεί τον αξιακό του κόσμο σε αντίθεση με τον πολιτισμό του, μας λένε περισπούδαστα!

Κύριε Τσικριτσή, ποιες είναι οι διαπιστώσεις σας στα κρητικά ιερογλυφικά;

«Η μελέτη μας στην Κρητική Ιερογλυφική Γραφή (Κ.Ι.Γ.) οφείλεται στην έκδοση του έργου των J.Ρ.Olivie και L.Godart με τίτλο "Corpus Hieroglyphicarum Insriptionum Cretae". Η στατιστική επεξεργασία των λέξεων με την οποία ασχοληθήκαμε στο 10ο Κρητολογικό Συνέδριο, τον τελευταίο καιρό, συνεχώς επιβεβαιώνει την άποψη που είχαμε τότε διαμορφώσει, ότι υπάρχουν αρκετές λέξεις από την προανακτορική περίοδο που ερμηνεύουν επιγραφές σε μια πρώιμη ελληνική διάλεκτο.

Ο J.Ρ. Olivier παρατήρησε ότι τα κρητικά ιερογλυφικά σύμβολα είναι παραστατικά και έχουν εμφανή συσχέτιση με περίπου 10 σύμβολα της γραμμικής Α. Στην ομοιότητα αυτών των συμβόλων στηριχθήκαμε, αποδίδοντας συλλαβικές αξίες από τη γραμμική Α και Β γραφή. Το αποτέλεσμα είναι να κατανοούμε με σχέση σημαίνοντος, σημαινομένου αρκετά από τα ενεπίγραφα ευρήματα της κρητικής ιερογλυφικής γραφής.

Τα ενεπίγραφα ευρήματα γραφής επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η γραμμική Α και τα ιερογλυφικά συνυπήρχαν και χρησιμοποιούνταν παράλληλα στο ανάκτορο των Μαλίων μέχρι το 1620 π.Χ. Παράλληλα, δύο αιώνες πριν, στα λείψανα του ανακτόρου της Φαιστού χρησιμοποιούν μια πρώτη μορφή γραφής της γραμμικής Α. Συμπεραίνουμε δηλαδή ότι στον ίδιο χρόνο και τόπο ήταν σε χρήση δύο συγ-γενικά αλλά και διαφορετικά συστήματα γραφής. Για το φαινόμενο αυτό ο J. Melena προτείνει την πιθανή άποψη ότι: "Το κάθε σύστημα γραφής χρησιμοποιούνταν για την καταγραφή διαφορετικής γλώσσας"».

Οι δικές σας απόψεις πού καταλήγουν;

«Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγηθήκαμε και εμείς μέσα από την έρευνά μας στο αρχείο της γραμμικής Α, όπου το 65% των λέξεων είναι ένα πρώιμο αιολικό ιδίωμα. Ειδικότερα, στα κρητικά ιερογλυφικά αναγνωρίζουμε αντίστοιχο ποσοστό ελληνικών λέξεων που συγγενεύει με τη μορφή της γραμμικής Β.

Είναι λάθος να θέλουμε να ερμηνεύσουμε το Μινωικό πολιτισμό με την αντίληψη της Pax Minoica με μια ενιαία γλώσσα. Η Κρήτη στη θέση που βρισκόταν ανέκαθεν μπορούσε να είχε αποικισθεί από δύο ή περισσότερες φυλές με διαφορετική γλώσσα (πολύ αργότερα ο Ομηρος αναφέρει η Κρήτη να κατοικείται από Αχαιούς, Ετεοκρήτες, Κύδωνες και Πελασγούς. Η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει δύο τουλάχιστον γλώσσες, τα ελληνικά και τα πελασγικά, να ομιλούνται στην Κρήτη πριν από τον 12ο αι. π.Χ.

Το συμπέρασμα είναι ότι στην Κρήτη από τα πρώτα ανάκτορα ώς στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας συνυπάρχουν ελληνικά φύλα με κάποια άλλη φυλή, που μιλά και γράφει με την ίδια συλλαβική γραφή μια άλλη γλώσσα. Αυτό παρατηρείται σε περιοχές κατοίκησης στην ανατολική Κρήτη. Ετσι, ο κάθε γραφέας χρησιμοποιώντας την ίδια γραφή γράφει στη γλώσσα του. Αποτέλεσμα είναι τα διάφορα αφιερωματικά ενεπίγραφα ευρήματα άλλοτε να ερμηνεύονται με τα ελληνικά και άλλοτε όχι».

Ελευθεροτυπία, 24 /12/ 2009


 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΔΗΣ
 ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΥΣ

 

Του δρος Μ. ΤΣΙΚΡΙΤΣΗ, ερευνητή αιγαιακών γραφών

 

http://archive.enet.gr/online/dspphoto?id=191912

Από την ανασκαφή στον Ασκάλωνα

Η γη Χαναάν εκτεινόταν στη νοτιοδυτική περιοχή της Παλαιστίνης και συνόρευε με τη Φοινίκη και την Αίγυπτο. Οι Φιλισταίοι είχαν μάλλον πρώτοι εγκατασταθεί εκεί γύρω στο 2100 - 2000 π.Χ., αφού στη Γένεση (21.32-34, 26.1-8) αναφέρεται ότι στην περιοχή Γέραρα της γης Χαναάν ο Φιλισταίος Αβιμέλεχ και ο αρχιστράτηγος Φιχόλ έκαναν συμφωνία με τον Αβραάμ (19ος π.Χ.), ώστε να παραμείνει ο Αβραάμ ως ξένος στη χώρα των Φιλισταίων, τη γη Χαναάν, για πολύ καιρό.

Στο Δευτερονόμιο (Π.Δ. Δευτερ. 2,23) αναφέρεται ότι οι Φιλισταίοι είχαν εγκατασταθεί στη νότια παραλιακή λωρίδα της Χαναάν, αφού εκδίωξαν τους Αυίμ που κατοικούσαν στην περιοχή της Γάζας.

Επίσης στη Βίβλο (Κριτές, 16 κεφάλαιο) αναφέρεται ότι οι Φιλισταίοι είχαν δημιουργήσει τη μινωική ομοσπονδία η οποία περιελάμβανε τις πόλεις: Αζωτος, Ασκάλων, Ακκαρών ή Εκρών, Γάζα και Γαθ. Οι πέντε αυτές πόλεις είχαν αναπτύξει έναν μεγάλο πολιτισμό (Π.Δ. Ιησούς του Ναυή 13.3, Σαμουήλ Α' 6.17, 18). Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, οι γείτονες των Φιλισταίων, οι Σημίτες τους αποκαλούσαν Καφθωρίμ επειδή προέρχονταν από τη νήσο Καφθώρ. Σε κείμενο της Βίβλου αναφέρεται η Κρήτη ως Kaftor1 αλλά και οι μελετητές της Παλαιάς Διαθήκης αναφέρουν ότι η νήσος Καφθώρ είναι η Κρήτη.

Επίσης οι Αιγύπτιοι αποκαλούσαν την Κρήτη με το παρόμοιο όνομα, «Κεφτιού». Οι κάτοικοι του Κεφτιού μιλούσαν μια διαφορετική γλώσσα από αυτή των Αιγυπτίων. Θεραπευτικά ξόρκια των Αιγυπτίων στη γλώσσα του Κεφτιού καταγράφονται σε ιατρικό πάπυρο του 15ου αι. Εκφράσεις όπως «η χώρα Κεφτιού», «πλοία της χώρας Κεφτιού» και «έργα της χώρας Κεφτιού» αναφέρονται σε κείμενα που βρέθηκαν σε αιγυπτιακούς τάφους. Ενδιαφέρουσα παράσταση κατοίκων της Κεφτιού που κρατούν προσφορές υπάρχει στον τάφο του Νεμπαμούν στις Θήβες (περ. 1417 π.Χ.).

                                                                        http://archive.enet.gr/online/dspphoto?id=191914

Η ονομασία Κεφτιού μάλλον προέρχεται από την ονομασία keptor (Κέπτωρ) που στα βαβυλωνιακά σημαίνει τοξότης. Η λέξη keptor έχει την ίδια ρίζα με τη λέξη keftiu. Η προσφώνηση Keftiu μάλλον δηλώνει τη διαχρονική ιδιότητα των Κρητών ως των καλύτερων τοξευτών και έτσι το όνομα της χώρας του/των Κεφτιού, πιθανόν να δήλωνε τη χώρα των τοξοτών.

Πρόσφατα ανακοινώθηκαν2 τα ευρήματα των ανασκαφών της τελευταίας δεκαετίας, που βρέθηκαν στον Ασκάλωνα, την παραθαλάσσια πόλη των Φιλισταίων στην περιοχή της Γάζας, στο σημερινό Ισραήλ, νότια του Τελ Αβίβ. Τα ενεπίγραφα κεραμικά με χρώμα κόκκινο που βρέθηκαν ήταν αποτέλεσμα μιας καταστροφής της πόλης κατά τον 15ο αι. π.Χ. Οι ανασκαφές αυτές στο Ισραήλ έφεραν στο φως ότι οι Φιλισταίοι είχαν αναπτύξει αξιόλογη αγγειοπλαστική τέχνη στην παραγωγή των φημισμένων αγγείων τους (Ασκαλωναία κεράμια), και αξιόλογη αρχιτεκτονική κατασκευών. Από τα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης διαφαίνεται η ανωτερότητα του πολιτισμού των Φιλισταίων από αυτόν των γειτονικών σημιτικών φυλών του Ισραήλ, οι οποίες είχαν εγκατασταθεί στους γύρω λόφους και ήταν κατ' εξοχήν ποιμένες και βοσκοί.

Τα βιβλικά κείμενα παρουσιάζουν τους λαούς της Χαναάν με ονόματα συνώνυμα των αγροίκων και απολίτιστων. Έμμεσα στο κείμενο του Σαμουήλ (Α' 13.20 με αναφορά την περίοδο του 11ου αι. π.Χ.) υπάρχει η αναφορά στην ειδίκευση των Φιλισταίων στη μεταλλουργία, έτσι οι Ισραηλίτες πήγαιναν όχι μόνοι για να αγοράσουν εργαλεία, αλλά ακόμα και για να τα ακονίσουν. Σε αντίθεση με τα Βιβλικά κείμενα, οι αρχαιολόγοι σήμερα διαπιστώνουν ότι οι Φιλισταίοι δεν ήταν μόνο καλλιεργητές της γης αλλά εγγράμματοι πολιτισμένοι λαοί με ανεπτυγμένο εμπόριο στις γύρω περιοχές. Στον Ασκάλωνα οι ανασκαφείς εντόπισαν 19 ενεπίγραφα χρωματισμένα κεραμικά κομμάτια, τα οποία αντιπροσωπεύουν μια μορφή αιγαιακής γραφής.

Οι ανασκαφείς υποστηρίζουν ότι μερικά από τα ευρήματα είναι δοχεία αποθήκευσης, τα οποία έχουν μεταφερθεί πιθανόν από την Κύπρο και την Κρήτη και τα οποία έφτασαν στην αποικία του Ασκάλωνα με τους πρώτους κατοίκους γύρω στον 20ό αι. π.Χ. Οι δε σημάνσεις και χαράγματα που υπάρχουν στα δοχεία αυτά μαρτυρούν ότι χαράκτηκαν αλλού, όχι στον Ασκάλωνα. Από αναλύσεις που έγιναν προκύπτει ότι ένα από τα 19 ενεπίγραφα κεραμικά ευρήματα κατασκευάστηκε από τοπικό άργιλο, γεγονός το οποίο δείχνει ότι οι Φιλισταίοι πιθανόν μετέφεραν την προγενέστερη ικανότητα γραφής στη νέα τους αποικία.

                                                                              http://archive.enet.gr/online/dspphoto?id=191915

Τα ενεπίγραφα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο τεύχος του Μαρτίου του 2007 του αρχαιολογικού περιοδικού «The Israel Exploration Journal» από δύο καθηγητές του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, τον Frank Moore Cross και τον Lawrence Ε. Stage. Ο Dr. Cross, ως ειδικός στις γλώσσες και τις διαλέκτους της Μέσης Ανατολής, αναφέρει ότι η γραφή στα ευρήματα είναι αιγαιακής προέλευσης και τη χαρακτήρισε κράμα Κυπρο-Μινωικής και Γραμμικής Α γραφής. Στη θέση αυτή συμφωνεί και ο επικεφαλής της ανασκαφής αρχαιολόγος Dr. Stage. Οι δύο αρχαιολόγοι επισημαίνουν ακόμη ότι τα ενεπίγραφα ευρήματα «αποκαλύπτουν για πρώτη φορά ότι οι πρώτοι Φιλισταίοι κάτοικοι του Ασκάλωνα ήξεραν να γράφουν και να διαβάζουην σε μη-σημιτική γλώσσα, που δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί. Ισως να μην ήταν υπερβολικό να πούμε ότι οι επιγραφές είναι γραμμένες σε μια γραφή που η βάση της είναι η κυπρο-μινωική γραφή, την οποία χρησιμοποίησαν και αλλοίωσαν οι Φιλισταίοι - εξετάζοντας τις επιγραφές αυτές μάλλον εξετάζουμε το παλαιότερο χειρόγραφο των Φιλισταίων».

Επίσης ο Dr. Cross επισημαίνει ότι «θα χρειαστούμε πολύ περισσότερα δείγματα κειμένων προκειμένου να μπορέσουμε να τα αποκρυπτογραφήσουμε». Το σημαντικό γι' αυτά τα ενεπίγραφα ευρήματα είναι ότι μέχρι σήμερα «δεν είχαμε κανένα άμεσο στοιχείο του πρόωρου γραψίματος των Φιλισταίων». Ο Dr. Stage σε μια συνέντευξή του αναφέρει ότι «ξέραμε ότι είχαν μονάδες μέτρησης βάρους για τα προϊόντα των εμπορικών τους συναλλαγών και γι' αυτό υποθέτουμε ότι είχαν κάποιο σύστημα γραφής». Ενα δοχείο αποθήκευσης, το οποίο έχει εννέα σημάνσεις γραφής, βρέθηκε στα ερείπια ενός αρχαίου κτιρίου. Μετά τον 10ο αι. οι Φιλισταίοι, κατακτημένοι από τις σημιτικές φυλές και με την πάροδο του χρόνου, αντικαστέστησαν το αλφάβητό τους με το παλαιό εβραϊκό. Στη συνέχεια δε οι Φιλισταίοι και οι σημιτικές φυλές ήταν σε τέτοια στενή επαφή που αφομοιώθηκαν και αλληλοεπηρεάστηκαν, αν και η Βιβλική παράδοση δεν ξέχασε ποτέ τον κακό και προκλητικό Φιλισταίο Γολιάθ.

Σε αυτά τα ενεπίγραφα δοχεία αναγνωρίζουμε το ιδεόγραμμα του τρίποδα. το οποίο είναι ακριβώς το ίδιο που εμφανίζεται σε περίπου 30 πήλινα δισκία με σημάνσεις της Γραμμικής Α και έχουν ανευρεθεί στα Χανιά και στην Αγία Τριάδα. Η σημασία του ιδεογράμματος αυτού μάλλον συνδέεται με απογραφή τρίποδων σκευών ή απογραφή γευμάτων (βλέπε «Γραμμική Α - Συμβολή στην κατανόηση μιας αιγαιακής γραφής», Β.Δ.Β Ηρακλείου, 2001, σελίδες 235-236).

http://archive.enet.gr/online/dspphoto?id=191913

 

 

 

 Σε ένα άλλο ενεπίγραφο εύρημα εμφανίζεται μια επιγραφή η οποία μπορεί να διαβαστεί με κατεύθυνση από δεξιά προς αριστερά ή και αντίθετα. Πιθανές εναλλακτικές προτάσεις ανάγνωσης αυτής της επιγραφής με βάση την αποκωδικοποίηση της γραμμικής Α και Β παρουσιάζονται στις παρακάτω σειρές συλλαβών. Αυτές είναι:

α)


 Σε κατεύθυνση από αριστερά προς δεξιά: sa - ro -wepa-e/ti?- pa-e/ti? - da/ta - se/i?

β)
Σε κατεύθυνση από δεξιά προς αριστερά: i/se? - da/ta-e/ti? pa-e/ti? pa-we ro-sa

Η επιγραφή αυτή η οποία αποτελείται από 9 συλλαβές είναι πιθανό να αναλύεται σε 2 ή 3 λέξεις.

Στην περίπτωση αυτή, η επιγραφή το πιθανότερο είναι να δηλώνει το όνομα και την ιδιότητα του ιδιοκτήτη ή το όνομα και τον τόπο προέλευσης ή κατασκευής του αγγείου, κάτι το οποίο είναι σύνηθες στις επιγραφές της Γραμμικής Α & Β γραφής.

Από ιστορικής πλευράς, υπενθυμίζεται ότι οι Φιλισταίοι ήταν δυνατός και μαχητικός λαός. Στον πόλεμο εναντίον του Ισραήλ διέθεταν 3.000 άμαξες (Σαμουήλ Α' 13.5) και πλήθος στρατιωτών. Μέχρι τον θάνατο του Ιησού του Ναυή διατηρούσαν όλη τη γη τους. Ο Σαούλ κατάφερε να νικήσει τους Φιλισταίους στη Γαβαά (Σαμουήλ Α' 13.3). Αργότερα όμως οι Φιλισταίοι, σκοτώνουν τον Σαούλ σε μια μονομαχία στην περιοχή κοντά στην πηγή Ιεζραέλ, και κατορθώνουν να πάρουν τις πόλεις τους πίσω (Σαμουήλ Α' 31.1-7). Ο Δαβίδ, ο οποίος είχε νικήσει τον Γολιάθ σε μονομαχία (Σαμουήλ Α' 17), καταδίωξε τους Φιλισταίους από τη Γαβαά στη Γεζέρ (Σαμουήλ Β'5.17-25), και αργότερα κατέλαβε τη Γαθ και τα περίχωρά της. Ο Σολομών κατέλαβε τη γη των Φιλισταίων. Μετά τον Σολομώντα οι Φιλισταίοι υποτάχθηκαν στους Ασσυρίους, στη συνέχεια στους Αιγυπτίους και στους Βαβυλώνιους, και έπειτα στους Πέρσες και τελικά στους Ελληνες, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος κατέλαβε την περσική αυτοκρατορία. Από την εποχή της κατάκτησής τους από τους Ρωμαίους και μετά έπαυσαν να αναφέρονται ως έθνος.

1. Γένεση 10,14 «όθεν εξήλθεν εκείθεν Φυλιστίιμ, και τους Καφθορίιμ.» Μετ. και τους Καφθορίμ από τους οποίους προήλθαν οι Φιλισταίοι. Στο κείμενο αυτό της γενεαλογίας μετά τον κατακλυσμό είναι καθαρή η σχέση της Καφθόρ με τους Φιλισταίους που θεωρούνται άποικοι της Κρήτης στην Παλαιστίνη. Κατά τον Αμώς (9,7).

2. Στις 13 Μαρτίου 2007 σε άρθρο των «New York Times» και στη διεύθυνση:http//www.nytimes.com/2007/03/13/ science/13phil.html?-r=1&oref=slogin Philistines, but Less and Less Philistine υπάρχουν αρκετά στοιχεία τα οποία σχολιάζονται στο παρόν άρθρο. 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 16/08/2007

 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock