πίσω

Αρχαία Ελληνική γραμματεία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 

1 ΕΠΟΣ 

ΟΜΗΡΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Προομηρική ποίηση

Ο ποιητής Όμηρος και ο κόσμος των επών

Η επιστημονική θεώρηση της γλώσσας των επών

Τα γλωσσικά φαινόμενα στα ομηρικά έπη

Το ύφος, η τεχνική και το μέτρο των ομηρικών επών

Το ομηρικό ζήτημα

Η ΙΛΙΑ∆Α

1. Ραψωδία Α - Λοιμός. Μήνις

2. Ραψωδία Β - Όνειρος ∆ιάπειρα. Βοιωτία ή Κατάλογος νεών

3. Ραψωδία Γ - Όρκοι. Τειχοσκοπία. Αλεξάνδρου και Μενελάου μονομαχία

4. Ραψωδία - Ορκίων σύγχυσις. Αγαμέμνονος επιπώλησις

5. Ραψωδία Ε - ∆ιομήδους αριστεία

6. Ραψωδία Ζ - Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία

7. Ραψωδία Η - Έκτορος και Αίαντος μονομαχία. Νεκρών αναίρεσις

8. Ραψωδία Θ - Κόλος μάχη

9. Ραψωδία Ι - Πρεσβεία προς Αχιλλέα. Λιταί

10. Ραψωδία Κ - ολώνεια

11. Ραψωδία Λ - Αγαμέμνονος Αριστεία

12. Ραψωδία Μ - Τειχομαχία

13. Ραψωδία Ν - Μάχη επί ταις ναυσίν

14. Ραψωδία Ξ - ιός Απάτη

15. Ραψωδία Ο - Παλίωξις παρά των νεών

16. Ραψωδία Π - Πατρόκλεια

17. Ραψωδία Ρ - Μενελάου αριστεία

18. Ραψωδία Σ - Οπλοποιία

19. Ραψωδία Τ - Μήνιδος απόρρησις

20. Ραψωδία Υ - Θεομαχία

21. Ραψωδία Φ - Μάχη παραποτάμιος

22. Ραψωδία Χ - Έκτορος αναίρεσις

23. Ραψωδία Ψ - Άθλα επί Πατρόκλω

24. Ραψωδία Ω - Έκτορος λύτρα

Η Ο∆ΥΣΣΕΙΑ

1. Ραψωδία α - Θεών αγορά. Αθηνάς παραίνεσις προς Τηλέμαχον. Μνηστήρων ευωχία

2. Ραψωδία β - Ιθακησίων εκκλησία και Τηλεμάχου αποδημία

3. Ραψωδία γ - Τα εν Πύλω

4. Ραψωδία δ - Τα εν Λακεδαίμονι

5. Ραψωδία ε - Οδυσσέως σχεδία

6. Ραψωδία ζ - Οδυσσέως άφιξις εις Φαίακας

7. Ραψωδία η - Οδυσσέως είσοδος προς Αλκίνουν

8. Ραψωδία θ - Οδυσσέως σύστασις προς Φαίακας

9. Ραψωδία ι - Αλκίνου απόλογοι. Κυκλώπεια

10. Ραψωδία κ - Τα περί Αιόλου και Λαιστρυγόνων και Κίρκης

11. Ραψωδία λ - Νέκυια

12. Ραψωδία μ - Σειρήνες, Σκύλλα, Χάρυβδις, Βόες Ηλίου

13. Ραψωδία ν - Οδυσσέως απόπλους παρά Φαιάκων και άφιξις εις Ιθάκην

14. Ραψωδία ξ - Οδυσσέως προς Εύμαιον ομιλία

15. Ραψωδία ο - Τηλεμάχου προς Εύμαιον άφιξις

16. Ραψωδία π - Τηλεμάχου αναγνωρισμός Οδυσσέως

17. Ραψωδία ρ - Τηλεμάχου επάνοδος εις Ιθάκην

18. Ραψωδία σ - Οδυσσέως και Ίρου πυγμή

19. Ραψωδία τ - Οδυσσέως και Πηνελόπης ομιλία. Τα νίπτρα

20. Ραψωδία υ - Τα προ της μνηστηροφονίας

21. Ραψωδία φ - Τόξου θέσις

22. Ραψωδία χ - Μνηστηροφονία

23. Ραψωδία ψ - Οδυσσέως υπό Πηνελόπης αναγνωρισμός

24. Ραψωδία ω - Σπονδαί 

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΟΜΗΡΙΚΟΙ ΥΜΝΟΙ 

ΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ  

ΜΑΡΓΙΤΗΣ 

ΕΠΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ 

ΗΣΙΟ∆ΟΣ ΘΕΟΓΟΝΙΑ

∆ιάρθρωση του ποιήματος

1. Προοίμιο

2. Κοσμογονία και Θεογονία

3. Τιτανομαχία

4. Συνέχεια της Θεογονίας

5. Ηρωογονία 

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

∆ιάρθρωση του ποιήματος

1. Προοίμιο

2. Γενικό μέρος

3. Πρακτικό μέρος

4. Επίλογος

2 ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ 

ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ελεγεία και Ίαμβος

Η Αφύπνιση του «Εγώ» Αρχαία Ελληνική Μετρική Μονωδία και Χορικό Άσμα

ΠΟΙΗΤΕΣ Αρχίλοχος Θέογνις Ιππώναξ Καλλίνοςς Μίμνεμος

Σημωνίδης ο Αμοργινός

Σόλων Τυρταίος Αλκαίος Αλκμάν Ανακρν Αρίων Βακχυλίδης Ίβυκος Κόριννα Πίνδαρς

Σαπφώ (Ψάπφα ή Ψαπφώ) Σιμωνίδης ο Κείος Στησίχορος

Τέρπανδρος

 

3 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

Οι Σκοτεινοί Χρόνοι

Αρχαϊκή Περίοδος

800-700 π.Χ.

690-600 π.Χ.

594-500 π.Χ.

 

4 ΧΑΡΤΕΣ

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ ΤΟ ΤΑΞΙ∆Ι ΤΟΥ Ο∆ΥΣΣΕΑ ΓΕΝΕΘΛΙΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΩΝ ΛΥΡΙΚΝ

 

5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Προομηρική ποίηση

- Για εμάς αλλά και για τους αρχαίους Έλληνες η ελληνική λογοτεχνία αρχίζει με τα ομηρικά έπη, δηλαδή την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Ωστόσο, όπως μπορεί να αντιληφθεί ο ειδικός ερευνητής, αλλά και ο απλός αναγνώστης, τα έργα αυτά διακρίνονται για την ποιότητα και την ποιητική τους αξία, και ως εκ τούτου είναι αδύνατον να αποτελούν την πρώιμη ποιητική δημιουργία ενός λαού. Σίγουρα ανήκουν στο προχωρημένο στάδιο μιας διαρκώς εξελισσόμενης ποίησης, αλλά δυστυχώς είναι τα παλαιότερα που σώθηκαν.

Από τα ίδια τα έπη αντλούμε πληροφορίες για την ποιητική παραγωγή που προϋπήρξε. Στην  Ιλιάδα  αλλά και  στην  Οδύσσεια γίνεται λόγος για  χορούς, μουσική,  τραγουδιστές,  τραγούδια  κ.λπ., στοιχεία που  καταδεικνύουν  ότι προηγήθηκαν  απλούστερες  ποιητικές  μορφές.  Όλη  αυτή  η  σπουδαία  λαϊκή παραγωγή έχει χαθεί οριστικά.

 Ο Αριστοτέλης στο έργο του Περί Ποιητικής σημειώνει: «Για τους πριν από τον Όμηρο ποιητές δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο, είναι βέβαιο όμως ότι υπήρξαν πολλοί».

Για την ανάπτυξη των επικών ασμάτων πριν από τον Όμηρο χρήσιμες πληροφορίες αντλούμε από την ποίηση του ίδιου, καθώς και από τη μεταγενέστερη παράδοση. Συγκεκριμένα:

Στα έπη γίνεται σαφής αναφορά σε ηρωικά άσματα που ψάλλουν, συνήθως συνοδεία μουσικού οργάνου, οι ομηρικοί ήρωες –π.χ., τη φόρμιγγι ο γε Αχιλλεύς θυμόν έτερπεν, άειδε δ’ άρα κλέα ανδρών . (Ιλιάδα Ι 186)–, ενώ πολλές φορές μνημονεύονται στην Οδύσσεια οι αοιδοί Φήμιος κα ∆ημόδοκος.Υπάρχει αναλογία με τις μορφές και τις εκδηλώσεις της ζώσας λαϊκής ηρωικής ποίησης άλλων λαών, όπως, π.χ., οι Σλάβοι.

Κεντρικό πρόσωπο των ηρωικών ασμάτων είναι πάντα ένας ήρωας μιας παλιάς καλής εποχής, ο οποίος διακρίνεται για το  θάρρος και  τη δύναμή  του.  Η  ποίηση  αυτή  χαρακτηρίζεται από  την προσήλωσή της στη λεπτομέρεια και στις μεγαλοπρεπείς περιγραφές. Απευθύνεται στην αρχή σε έναν κλειστό κύκλο ευγενών, αλλά στη συνέχεια γίνεται κτήμα του συνόλου.

Η ποίηση της συγκεκριμένης περιόδου αντλεί τα θέματά της από τη Μυκηναϊκή Εποχή και τους μυθικούς «κύκλους» που διαμορφώθηκαν στους υπομυκηναϊκούς και στους λεγόμενους «ΣκοτεινούςΧρόνους» (12ος-8ος αιώνας π.Χ.). Είναι προφορική, με  όλα  τα χαρακτηριστικά του είδους. Τα άσματα αυτά τα τραγουδούν στις πόλεις και στα χωριά περιπλανώμενοι αοιδοί, όπως ο ∆ημόδοκος.

Με τα ομηρικά έπη πραγματοποιείται η μετάβαση σε ένα ιδιαίτερα εκτενές ποιητικό είδος, που

 έχει τα γνωρίσματα της γραπτής λογοτεχνικής δημιουργίας αλλά συγχρόνως διατηρεί εκφραστικά μέσα της προφορικής σύνθεσης. ∆εν γνωρίζουμε αν ο Όμηρος είναι ο εισηγητής αυτής της μετάβασης από το αυτοσχέδιο άσμα στο κείμενο σταθερής μορφής, αλλά το βέβαιο είναι ότι συγχρόνως με αυτή την εξέλιξη τη θέση του αοιδού παίρνει ο ραψωδός, ο οποίος απαγγέλλει τους στίχους κρατώντας ένα ραβδί.

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock