πίσω

Ο ΚΑΙΑ∆ΑΣ

 

Από τα ΅έσα του 17ου αιώνα ΅έχρι σή΅ερα, ΅ε ελάχιστες εξαιρέσεις ή αποκλίσεις, η έκθεση των δύσ΅ορφων βρεφών στη Σπάρτη χαρακτηρίζεται ως βάρβαρη και απάνθρωπη πράξη, η οποία υπαγορεύεται από την αρχή της ευγονίας και της χρησι΅ότητας στο κράτος (τροφοδοτείται έτσι η αντίληψη περί σπαρτιατικής επιλεκτικότητας και στρατοκρατού΅ενης πόλης) και από την αρχή πως κάθε Σπαρτιάρτης ανήκει αποκλειστικά και ΅όνο στην πόλη. Η άποψη αυτή ταυτίστηκε ΅ε ΅ια σειρά στερεοτύπων που ακολουθούν συνήθως τους χαρακτηρισ΅ούς της σπαρτιατικής κοινωνίας και συνδέθηκε ΅ε ΅ια συγκεκρι΅ένη εικόνα-παράσταση για τη σπαρτιατική πολιτεία. Απο΅ονώνει επίσης τη σπαρτιατική πρακτική από το ευρύτερα διαδεδο΅ένο φαινό΅ενο της έκθεσης των βρεφών στην αρχαιότητα, αποδίδοντας της ιδιαίτερο ση΅ασιολογικό φορτίο. Παραδόξως, κα΅ιά από αυτές τις αντιλήψεις-απόψεις περί σπαρτιατικής ιδιαιτερότητας ή «αγριότητας» δεν καταγράφονται στις ΅αρτυρίες των αρχαίων. Οι αιτίες που οδηγούσαν κάποια οικογένεια στην έκθεση ενός αρτι΅ελούς παιδιού ήταν συνήθως κοινωνικές και οικονο΅ικές, και υπάρχουν διαφορές από πόλη σε πόλη και από εποχή σε εποχή ως προς τις διαστάσεις και τον τρόπο εφαρ΅ογής της. Αντίθετα, η έκθεση των παιδιών ΅ε κάποια γενετική δυσπλασία ή δυσ΅ορφία αποτελούσε κοινή πρακτική και δεν παρατηρούνται διακρίσεις ή πολυνο΅ία από πόλη σε πόλη και από εποχή σε εποχή. Το τερατό΅ορφο βρέφος θεωρούνταν ανεπιθύ΅ητο και προκαλούσε το φόβο της κοινότητας. Η ΅ελέτη της ΅οναδικής φιλολογικής ΅αρτυρίας που διαθέτου΅ε (Πλούτ., Λυκ., 16, 1-3) ε΅φανίζει ΅εγάλη συνάφεια και πνευ΅ατική συγγένεια ΅ε τις απόψεις του Πλάτωνα, οι οποίες ό΅ως δεν αναφέρονται στη σπαρτιατική πρακτική. Ο Πλάτωνας, όπως συχνά κάνει και σε άλλα Ζητή΅ατα, καινοτο΅εί και στο ση΅είο αυτό. θεωρητικοποιεί την ευγονία, τη συνδέει ΅ε την έκθεση και εισάγει στη διαδικασία της έκθεσης ΅ια ειδική επιτροπή «αξιολόγησης» των νεογέννητων. Παράλληλα, αποκλείει την έκθεση των υγιών παιδιών και επικεντρώνει την προσοχή και το ενδιαφέρον του στα δύσ΅ορφα. Τη λογική αυτή κατάταξη του θέ΅ατος, καθώς και τον τρόπο περιγραφής της διαδικασίας της έκθεσης από τον Πλάτωνα, τη συναντά΅ε στον Πλούταρχο για την περίπτωση της Σπάρτης. Το χωρίο του Πλουτάρχου εγείρει πέντε ουσιαστικά προβλή΅ατα: την εξέταση, την ευγονία, την απονο΅ή κλήρου στο υγιές παιδί, τη ρίψη του δύσ΅ορφου στον Καιάδα, και το ρόλο των φυλετών που συνδυάζεται ΅ε το βαθ΅ό εξουσίας του πατέρα πάνω στο παιδί του. Σε ΅ια κλειστή κοινωνία, όπως αυτή των Ο΅οίων στη Σπάρτη, όπου επικρατούσαν ενδογα΅ικές σχέσεις, το φαινό΅ενο ως προς τη δια΅αρτία περί της διάπλασης των παιδιών δεν πρέπει να ήταν σπάνιο και ίσως για το λόγο αυτό ΅έτρα προστασίας να κρίθηκαν από την κοινότητα απαραίτητα και αναγκαία. Εκεί, ίσως, να βρίσκεται και η αιτία της ιατρικής εξέτασης του παιδιού από τους γεροντότερους. Η ορθολογική ερ΅ηνεία της ευγονίας, πολιτικά ΅εταφράζεται στη διάθεση των Σπαρτιατών να απο΅ακρύνουν ΅όνο τα τερατό΅ορφα, βασιζό΅ενοι στην αρχή πως κάθε υγιές παιδί είναι συγχρόνως και ένας ΅ελλοντικός πολίτης. Με την ευκαιρία της διαδικασίας εξέτασης του παιδιού από τους φυλέτες, συνδυάζονταν και η απονο΅ή του κλήρου από τον πατέρα. Ο χαράκτηρας, η ση΅ασία ό΅ως αυτής της απονο΅ής ήταν διαφορετική πριν και ΅ετά το νό΅ο του Επιταδέα. Πριν από το νό΅ο του Επιταδέα, η απονο΅ή κλήρου ίσως είχε συ΅βολικό χαρακτήρα, ΅ια και το παιδί αποκτούσε αυτοδίκαια την πατρική περιουσία. Μετά το νο΅ό του Επιταδέα, η απονο΅ή γης στο νεογέννητο πρέπει να αποκτά ουσιαστικό χαρακτήρα για το ΅ελλοντικό πολίτη. Η δη΅οσιοποίηση της απονο΅ής κλήρου αποτελούσε ίσως ΅ια δεσ΅ευτική υπόσχεση του πατέρα, παρουσία των ΅ελών της φυλής, ότι 8α αφήσει τον κλήρο στο παιδί που αναγνωρίζει και αναλα΅βάνει να αναθρέψει και όχι σε κάποιον άλλον. Στη νεότερη και σύγχρονη ιστοριογραφία επικρατεί η άποψη που ταυτίζει τους Αποθέτες ΅ε τον Καιάδα. Ο Πλούταρχος, όπως και κα΅ιά άλλη ΅αρτυρία, δεν συσχετίζει τους Αποθέτες ΅ε τον Καιάδα. Αν ΅εταξύ Καιάδα και Αποθετών - δυο ονο΅ατολογικοι προσδιορισ΅οί που δηλώνουν βαραθρώδη τόπο - επήλθε εννοιολογική ταύτιση, οφείλεται στο συνειρ΅ικό συλλογισ΅ό που απορρέει από τη δια΅ορφω΅ένη αντίληψη περί σπαρτιατικής σκληρότητας. Η θρυλική ρίψη στον Καιάδα αφορά τους καταδικασ΅ένους σε θάνατο ή τα πτώ΅ατα τους και όχι τα εκ γενετής δύσ΅ορφα παιδιά. Η ταύτιση του ΅ε τους Αποθέτες ανταποκρίνεται περισσότερο στην παράσταση-εικόνα της πόλης αυτής έτσι όπως κατασκευάστηκε στη σύγχρονη εποχή και λιγότερο στην ιστορική της πραγ΅ατικότητα. Και ΅όνο το γεγονός πως ο Σπαρτιάτης, ΅ε την ιδιότητα του πατέρα, παρουσιάζει το παιδί στους φυλέτες, προϋποθέτει ένα προηγού΅ενο στάδιο αναγνώρισης του βρέφους εκ ΅έρους του (κάτι αντίστοιχο ΅ε τη γιορτή των Α΅φιδρο΅ίων στην Αθήνα). Ο πατέρας δηλαδή έφερνε στη λέσχη ΅όνο όσα παιδιά επιθυ΅ούσε να αναθρέψει. Το γιατί στη Σπάρτη η έκθεση των αρτι΅ελών παιδιών δεν εκφραζόταν ΅ε την κλασική ΅ορφή της εγκατάλειψης τους, όπως συνέβαινε στην Αθήνα, ίσως να οφειλόταν στη διαφορετική δο΅ή που είχε η κοινωνική διαστρω΅άτωση των πολιτών. Στο γεγονός, δηλαδή, πως στην τάξη των Σπαρτιατών υπήρχαν θεσ΅οθετη΅ένα κοινωνικά στρώ΅ατα, που ΅πορούσαν να «υποδεχθούν» το εκτιθέ΅ενο παιδί, κάτι που δεν συναντά΅ε στην Αθήνα. Η παρουσία των φυλετών δεν αφορά τη διαδικασία αναγνώρισης του παιδιού από τον πατέρα, που ήταν καθαρά οικογενειακή υπόθεση. Αφορά τη διαδικασία εισόδου και εγγραφής του παιδιού στη φυλή, η οποία δεν ανήκει στη δικαιοδοσία της οικογένειας. Ετσι ερ΅ηνεύεται ο αναβαθ΅ισ΅ένος ρόλος των φυλετών, ανεξάρτητα από το βαθ΅ό εξουσίας του πατέρα (κάτι αντίστοιχο ΅ε τη γιορτή των Απατουρίων στην Αθήνα). Τη γενικότερη χαλάρωση των παραδοσιακών θεσ΅ών της Σπάρτης στη ΅ακρόχρονη περίοδο, από την αρχαϊκή έως τη ρω΅αϊκή εποχή, ακολούθησε κατ η ισχύς των φυλετών. Η σπαρτιατική συνήθεια της έκθεσης εντάσσεται στη γενικότερα διαδεδο΅ένη συνήθεια της έκθεσης των ανεπιθύ΅ητων παιδιών στον αρχαίο κόσ΅ο. Κα΅ιά «σπαρτιατική ανω΅αλία», τίποτα το ιδιαίτερο ή το αξιοπερίεργο δεν ση΅ειώνεται στην αρχαία ελληνική γρα΅΅ατεία για την εφαρ΅ογή αυτής της πρακτικής στη Σπάρτη. Η ΅οναδική ιδιαιτερότητα που ε΅φανίζεται στην περίπτωση της Σπάρτης είναι ότι η έκθεση περιορίζεται και επικεντρώνεται ΅όνο στα τερατό΅ορφα παιδιά και δεν επεκτείνεται και στα αρτιγενή, όπως ευρύτατα εφαρ΅οζόταν στις άλλες πόλεις. Η ΅αρτυρία του «ηθικολόγου» Πλούταρχου ΅έσα από το σπαρτιατικό πρότυπο λειτουργεί παράλληλα και ως παρότρυνση και προτροπή για τον περιορισ΅ό των διαστάσεων της έκθεσης των υγιών βρεφών, που την εποχή του παρουσίαζε τρο΅ακτική έξαρση, επικεντρώνοντας τη ΅όνο σε ΅ια συγκεκρι΅ένη περίπτωση, αυτή των δύσ΅ορφων εκ γενετής παιδιών. Τα συ΅περάσ΅ατα περί ευγονίας των Σπαρτιατών, στο πλαίσιο ΅ιας στρατοκρατού΅ενης κοινωνίας, ο υπερβάλλων ρόλος των φυλετών στις οικογενειακές και ατο΅ικές υποθέσεις, στο πλαίσιο του κοινοβιακού χαρακτήρα της σπαρτιατικής κοινωνίας, προέρχονται και αποτελούν αναπόσπαστα ΅έρη του σπαρτιατικού ΅ύθου, του οποίου ένας από τους ση΅αντικότερους αρχιτέκτονες ήταν και ο Πλούταρχος.

 

 

ΝΙΚΟΣ  ΜΠΙΡΓΑΛΙΑΣ  δρ. Ιστορίας

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Πέτρος Θέ΅ελης, «Καιάδας», Αρχαιολογία, 15,1985, οελ. 5-62

ΚΑΙΑΔΑΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ

Συγγραφέας:Τσαπόγας Μίλτος

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20.jpg

 

Έβδομος (7ος) π.Χ αιώνας Δεύτερος μεσσηνιακός πόλεμος
Τρίτο έτος του πολέμου



Ένας άγριος πόλεμος.. 
Έπειτα από την τρομακτική σύγκρουση στη μεγάλη τάφρο μεταξύ των επαναστατημένων Μεσσηνίων και των σκληροτράχηλων αντιπάλων τους Λακεδαιμόνιων, οι Μεσσήνιοι ηττημένοι εγκαταλείπουν τον τόπο και καταφεύγουν στο όρος «Είρα», στη συνοριακή περιοχή Μεσσηνίας και Αρκαδίας. Εκεί χτίζουν φρούριο. Σύντομα οι Λακεδαιμόνιοι, οι οποίοι συνεχώς τους ακολουθούν, ξεκινούν την πολιορκία του φρουρίου. Η κατάσταση για τους πολιορκούμενους έχει αρχίσει να δυσκολεύει αλλά το ίδιο φαίνεται πως έχει αρχίσει να γίνεται και με τους αντιπάλους τους. 
Οι Λακεδαιμόνιοι παρόλο που βρίσκονται στην ισχυρή θέση των πολιορκητών, δυσκολεύονται να βγάλουν εις πέρας την αποστολή τους, την κατάληψη του φρουρίου της Είρας. Ο λόγος ήταν προφανής για όλους τους εμπλεκόμενους στη μάχη την εποχή εκείνη. Επικεφαλής του Μεσσηνιακού στρατού ήταν ο θαυμαστός για τα ηρωικά του κατορθώματα, γιός του Πύρρου και της Νικοτέλειας και γεννημένος στην Ανδανία Αριστομένης που χρόνια πριν είχε καταφέρει να ξεσηκώσει τον μεσσηνιακό λαό ενάντια στον σπαρτιατικό ζυγό εξασφαλίζοντας παράλληλα τη συνδρομή των Αργείων και των Αρκάδων. Ξακουστός για την ανδρεία και τη σημαντικότατη στους πολέμους πανουργία του, ο Αριστομένης κατάφερε να κερδίσει αρκετές μάχες απο τους Σπαρτιάτες και να ταυτιστεί πλέον το όνομά του για τους τελευταίους με εμμονή. 
Στα χρόνια που περνούν (και ενώ το οχυρό της Είρας μένει ανέπαφο), ο θαρραλέος στρατηγός με τον επίλεκτο στρατό του κατεβαίνουν συχνά από την ορεινή τους βάση και κατευθύνονται προς τα εδάφη των Λακώνων, όπου με επιδρομές και λεηλασίες τρομοκρατούν τον κόσμο που εγκαταλείπει τα μέρη του αφήνοντας τις περιουσίες του στο έλεος των θεών. Ο Αριστομένης τελικά φτάνει έως τις Αμύκλες (πέντε μόλις χιλιόμετρα από τη Σπάρτη) με τον αποτελούμενο απο τριακόσιους άνδρες επίλεκτο στρατό του, κυριεύει τη μικρή πόλη και την λεηλατεί, αποχωρώντας πρωτού καταφτάσει βοήθεια από τη Σπάρτη. 
Τη συνέχεια της ιστορίας, θα αφήσουμε να μας τη διηγηθεί ο μεγάλος Έλληνας περιηγητής της αρχαιότητας «Παυσανίας», αυτούσια, όπως ακριβώς διατυπώνεται στο μνημειώδες έργο του «Μεσσηνιακά». 

?Και άλλες επιδρομές έκανε αργότερα (ο Αριστομένης), ώσπου έπεσε σε στρατιωτικά τμήματα των λακεδαιμονίων που ήταν πάνω από τα μισά του συνόλου μαζί με τους δύο βασιλείς, αντιμετωπίζοντας τα δέχτηκε πολλά τραύματα. Ένα χτύπημα όμως στο κεφάλι με πέτρα του έφερε σκοτοδίνη στα μάτια. Μόλις έπεσε, έσπευσαν πολλοί μαζί Λακεδαιμόνιοι και τον έπιασαν ζωντανό. Πιάστηκαν ζωντανοί και πενήντα ακόμα από τους δικούς του. Όλους αυτούς οι Λακεδαιμόνιοι αποφάσισαν να τους ρίξουν στον Καιάδα όπου ρίχνουν όσους τιμωρούν για πολύ μεγάλα παραπτώματα. Πέφτοντας μέσα οι άλλοι Μεσσήνιοι ευθύς σκοτώνονταν, τον Αριστομένη όμως τον φύλαξε και τότε κάποιος θεός όπως και σε άλλες περιπτώσεις πριν. Όσοι εγκωμιαστικά μεγαλύνουν την ιστορία του Αριστομένη λένε πως τη στιγμή που αυτός πετάχτηκε στον Καιάδα ένας αετός πέταξε από κάτω του και τον κρατησε στα φτερά του, ώσπου εκείνος ακούμπησε κάτω, χωρίς να σπάσει κανένα μέλος του σώματος ούτε και να τραυματιστεί. Κι απ' αυτό το μέρος επρόκειτο ο Θεός να του φανερώσει τρόπο διαφυγής. Μόλις ο Αριστομένης έφτασε στον πάτω του βαράθρου, ξάπλωσε, σκεπάστηκε με τη χλαμύδα και περίμενε ως μοιραίο το θάνατο. Την Τρίτη μέρα αντιλήφθηκε κάποιο θόρυβο και μόλις ξεσκεπάστηκε- μπορούσε ήδη να διακρίνει μέσα στο σκοτάδι -είδε μία αλεπού να εγγίζει τους νεκρούς. Συλλογίστηκε τότε πως θα υπήρχε κάποιο μέρος απ'όπου μπορούσε να μπει το ζώο και περίμενε να πλησιάσει σ'αυτόν η αλεπού. Μόλις πλησίασε, την έπιασε. Κάθε φορα που η αλεπού στρέφονταν προς τον Αριστομένη, εκείνος έφερνε μπροστά της τη χλαμύδα, την οποία και δάγκωνε η αλεπού. Στην πιο πολύ απόσταση εκείνη έτρεχε, και μαζί της έτρεχε και αυτός.Σε πολύ δυσκολοπέραστα σημεία η αλεπού τον έσυρε. Στο τέλος είδε μία τρύπα, αρκετή για να περάσει ανάμεσα της μία αλεπού. Και πέρα από την τρύπα είδε φως. Η αλεπού, μόλις ο Αριστομένης την άφησε ελεύθερη, κατέφυγε στη φωλιά της. Ο Αριστομένης, επειδή δεν μπορούσε και αυτός να περάσει, έκανε πλατύτερη την τρύπα με τα χέρια, και βρήκε σωτηρία στο σπίτι του, στην Είρα. Η τύχη ήταν παράξενη, και σχετικά με τη σύλληψη του- γιατί το φρόνημα του και οι τολμηρές του πράξεις ήταν ανώτερα από το να επιτρέπουν να πιστέψει κανείς πως μπορούσε ο Αριστομένης να αιχμαλωτιστεί- υπήρξε όμως ακόμα πιο παράξενη σωτηρία του από τον Καιάδα που ολοφάνερα δεν μπορούσε να γίνει χωρίς θεική συνεργία... 
Ο Αριστομένης συνέχισε τον αγώνα ακόμα και μετά την κατάληψη της Είρας και τον εκπατρισμό των Μεσσηνίων. Αναζητώντας συμμάχους εναντιών των Σπαρτιατών έφθασε μέχρι τους Δελφούς για να συναντηθεί με το βασιλιά της Ρόδου Δαμάγητο, ο οποίος κατά την παράδοση του έδωσε την κόρη του και ο μεσσήνιος στρατηγός τον ακολούθησε στο νησί όπου βασίλευε. Εκεί τελικά πέρασε και τα επόμενα χρόνια της ζωής του. 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_2b.jpg
Ο λόφος όπου βρίσκεται το θρυλικό σπηλαιοβάραθρο.

Η παλαιά είσοδος (στόμιο) ήταν στην κορυφή του λόφου.

 Έπειτα «έκλεισε», το πιο πιθανό λόγω σεισμών.



Μία δύσκολη έρευνα.. 
Με την παραπάνω διήγηση από τα «μεσσηνιακά» του Παυσανία ως εισαγωγή, ξεκινήσαμε να λέμε σε αυτό το άρθρο μερικά λόγια για τον Καιάδα, το σκοτεινό σπηλαιοβάραθρο των θρύλων και της ιστορίας που βρίσκεται στο δυτικό άκρο του χωριού Τρύπη -του Ταυγέτου, στην περιοχή ανάμεσα στο Μιστρά και το Παρώρι. Εκεί ακριβώς βρεθήκαμε πρίν από λίγο καιρό, παρέα μ'έναν φίλο και συνοδοιπόρο, για μια σημαντική αποστολή στα πλαίσια της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας φετινής περιήγησης της ομάδας Πυθέας στην Πελοπόννησο. 
Κάπου εδώ, θέλω να σημειώσω ότι μπαίνοντας στη διαδικασία συλλογής ιστορικών στοιχείων για την αποστολή αυτή βρέθηκαν στα χέρια μου αρκετά βιβλία τα οποία μελέτησα, δίχως ωστόσο κανένα από αυτά να αναφέρεται αποκλειστικά στο αντικείμενο που εξετάζουμε. Η βιβλιογραφική έρευνα για τον Καιάδα λοιπόν αποδείχθηκε αρκετά δύσκολη, στοιχεία της οποίας βεβαίως θα σας παρουσιάσω εδώ, χωρίς ωστόσο όπως καταλαβαίνετε να είναι εύκολο να γίνει παράθεση ολόκληρου του υλικού σε ένα και μόνο άρθρο. Έτσι λοιπόν, το κείμενο αυτό αποφάσισα να το χωρίσω σε δύο μέρη. Στο πρώτο (αυτό που διαβάσατε) να σας αφηγηθώ την περιπέτεια του Αριστομένη στον Καιάδα, και στο δεύτερο μέρος (αυτό που ακολουθεί) να σας μιλήσω για τα ευρήματα που έχει φέρει στο φως σχετικά με τον Καιάδα η σύγχρονη έρευνα. 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_3b.jpg
Η σημερινή είσοδος στον Καιάδα, καθώς φτάνουμε κοντά της.



Η σύγχρονη εξερεύνηση του Καιάδα.. 
Έπειτα από το σύντομο ταξίδι μας στο παρελθόν και στον 7ο π.Χ. αιώνα, θα επιστρέψουμε στον αιώνα που μας πέρασε και συγκεκριμένα στα 1980 (Οκτώβρης), όταν ομάδα σπηλαιολόγων, μέλη της Ε.Σ.Ε. (Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρία), μετά από μαρτυρίες ντόπιων κατοίκων του χωριού Τρύπη, οι οποίες είχαν να κάνουν με ανεξερεύνητο σπηλαιοβάραθρο της περιοχής τους, έφθασαν εκεί για την εξερεύνηση του. Ύστερα από συνενόηση με τους κατοίκους οι Νίκος Λελούδας, Στ. Παυλίδης και Κ. Τζικόπουλος πραγματοποιούν κάθοδο στον Καιάδα και γίνονται οι πρώτοι άνθρωποι που θα πατήσουν το εσωτερικό του μετά από δύο και πλέον χιλιάδες χρόνια. Το θέαμα που αντικρίζουν φτάνοντας στο βάθος του σπηλαίου είναι συγκλονιστικό. Γύρω τους βρίσκονταν εκατοντάδες θραύσματα από ανθρώπινα κόκκαλα σωριασμένα, μεταξύ αυτών και πολλά επάνω σε βράχους οι οποίοι είχαν αποκολληθεί σε μακρινές εποχές από την οροφή και βρίσκονταν πλέον στον πάτο του σπηλαίου. Όλα τα στοιχεία που είχαν να κάνουν με την ιστορία του υπόγειου εκείνου χώρου συνηγορούσαν σε μια και μόνο εκδοχή.. 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_4b.jpg
Η σημερινή είσοδος και η «έξοδος» για τον στρατηγό Αριστομένη (βλ. σχετική παράγραφο).

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_5b.jpg http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_6b.jpg
Εικόνες από τα πρώτα μέτρα καθώς μπαίνουμε μέσα


Το θέμα προσωρινά δεν παίρνει έκταση. Τρία έτη αργότερα συγκροτείται ερευνητική ομάδα από τον αρχαιολόγο Π.Θέμελη έχοντας ως μέλη της τους Ε.Καμπούρογλου - γεωλόγο, Θ.Πίτσιο -ανθρωπολόγο και επιμελητή του ανθρωπολογικού μουσείου του παν/μίου Αθηνών και Ι.Ιωάννου - πεπειραμένο παλαιό στέλεχος της ελληνικής σπηλαιολογικής εταιρίας. Συμμετέχουν επίσης ο επιμελητής Σπάρτης Σ.Μπόνιας και η δημοσιογράφος του περιοδικού «ΕΝΑ» Ι.Πιτσούλη. Στις 10-11/3/1983 πραγματοποιείται κάθοδος και αυτοψία του σπηλαιοβάραθρου, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται σε δύο εκθέσεις (ανθρωπολογική και γεωλογική) απο τους Θ.Πίτσιο και Ε.Καμπούρογλου. 
Η σκυτάλη του Καιάδα, από το μύθο που ανήκε έως τώρα, περνά στα χέρια της ιστορίας, καθώς οι άκρως αποκαλυπτικές εκθέσεις των παραπάνω επιστημόνων φέρνουν στην επιφάνεια «το εσωτερικό του». Όλα τα στοιχεία, γεωλογικά και ανθρωπολογικά, πείθουν ότι το βάραθρο της Τρύπης είναι ο Καιάδας της αρχαιότητας, που χρησιμοποιήθηκε από τους Σπαρτιάτες κυρίως κατά τη διάρκεια των μεσσηνιακών πολέμων (8ος -5ος αι. π.Χ.), για τον «καταποντισμό» των μισητών και μόνιμων εχθρών τους ή άλλων κοινών καταδίκων. 
Το σύνολο σχεδόν του οστέινου υλικού που βρέθηκε στο τελικό και βαθύτερο τμήμα του βαραθρώδους σπηλαίου, προέρχεται από ανθρώπινους σκελετούς και η σύνθεση των ευρημάτων δείχνει πως στο βάραθρο έχουν ριχτεί ολόκληρα σώματα και όχι ελεύθερα οστά. Ακόμη βρέθηκαν ομάδες ανθρώπινων οστών που αντιπροσωπεύουν ολόκληρους σκελετούς, σε φυσικές σχισμές ή εσοχές κατακόρυφων τοιχωμάτων του σπηλαιοβάραθρου και σε ύψος (3 -6 μ.) από το σημερινό δάπεδο. Τα σκελετικά υπολείματα των εσοχών φαίνεται πως ανήκαν σε άτομα που επέζησαν και συγκρατήθηκαν απο αυτές κατά τη διάρκεια της πτώσης τους ή αναρριχήθηκαν ως εκεί προσπαθώντας να φτάσουν προς την έξοδο (αυτό ήταν αδύνατο να γίνει).

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_7b.jpg http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_8b.jpg
Η «δύσκολη» διαδρομή στο εσωτερικό του και ο διάκοσμος του σπηλαίου.

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_9b.jpg http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_10b.jpg
Βράχος καρφωμένος έπειτα από σεισμό στην οροφή της σημερινής διόδου και η συνέχεια της διαδρομής.

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_11b.jpg http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_12b.jpg
Εικόνες από τα τελευταία κομμάτια της διαδρομής του σπηλαίου.

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_13b.jpg
Το εσωτερικό του θρυλικού Καιάδα. Στο βάθος της εικόνας διακρίνεται η σημερινή είσοδος.



Είναι ίσως λίγοι εκείνοι που πραγματικά γνωρίζουν τι ακριβώς ήταν ο Καιάδας κατά την αρχαιότητα. Σε πολλούς ακόμη, με το άκουσμα της λέξης έρχεται αμέσως στο νου η «ιστοριούλα», που όλοι διαδαχτήκαμε από μικροί, η σχετική με τα δύσμορφα, καχεκτικά ή ανάπηρα βρέφη. Η αλήθεια είναι όμως πως η σύγχρονη έρευνα έχει απορρίψει πλήρως την άποψη αυτή (η μοναδική αναφορά στην οποία γίνεται συσχέτιση του Καιάδα με τη ρίψη βρεφών είναι μερικές ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες που έχουμε από τον Πλούταρχο). 
Το τι ακριβώς ήταν λοιπόν το αναλύσαμε παραπάνω. Ευελπιστώ αυτή η παρουσίαση να υπήρξε για εσάς ένα όμορφο ταξίδι στην ιστορία, όσο όμορφο ήταν και για τον γράφοντα.. 

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_14b.jpg
Η γύρω περιοχή.

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_16.jpg
Ο Ταύγετος.


 


Φωτογραφικό υλικό από παλαιότερα ευρήματα του εσωτερικού του σπηλαίου.

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_a1.jpg
Μάζα οστών, λίθων και χώματος όπως απεικονίζονται σε φωτογραφία του 1983 από τον Καιάδα. 
(Φωτ. του Ε. Καμπούρογλου).

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_a2.jpg 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_a3.jpg
Όψεις κρανίου άνδρα που βρέθηκε στον Καιάδα, ηλικίας 25 ετών περίπου.
(Φωτ. του Θ. Πίτσιου)

 

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_a4.jpg
Χάλκινη αιχμή βέλους, καρφωμένη σε θραύσμα κρανίου! Ο Καιάδας περνά από το μύθο στην ιστορία..

Κομμάτι το οποίο συλλέχθηκε και φωτογραφήθηκε από νεαρούς επίδοξους εξερευνητές, στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

 

ΠΗΓΗ –ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

http://www.metafysiko.gr/pn/articles/20_15b.jpg
Το μέλος της Πυθέας που πραγματοποίησε

την αποστολή στον Καιάδα, Μίλτος Τσαπόγας.

 

ΟΜΑΔΑ ΠΥΘΕΑΣ www.metafysiko.gr
[Πηγές -Βιβλιογραφία ] 
- Αρχαιολογικά ανάλεκτα εξ Αθηνών. 'Aρθρο Π. Θέμελη σχετικό με Καιάδα και παρουσίαση των ανθρωπολογικών και γεολογικών εκθέσεων των Θ. Πίτσιου και Ε. Καμπούρογλου 
- Παυσανία, «Ελλάδος περιήγησις», μεσσηνιακά. -λακωνικά, εκδ. Εκδοτική Αθηνών
- Υπόγεια Ελλάδα (Νίκου Λελούδα), εκδ. «Ελεύθερη σκέψη» 
- Εγκυκλ. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, εκδ. «Πάπυρος» 
- Ιστορία του Ελληνικού έθνους, εκδ. «Εκδοτική Αθηνών» 
- Ιστορία των Ελλήνων Εκδ. «Δομή

  

2011

 

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock