ΘΕΑΤΡΟ

(525-456 π.Χ.). Γιος του Ευφορίωνα, γεννήθηκε στην Ελευσίνα και έζησε στην Αθήνα κατά την εντυπωσιακή ακμή της, μάρτυρας ιστορικών γεγονότων όπως η δράση των Πεισιστρατιδών, ο φόνος του Ιππάρχου, η ανατροπή του Ιππία, η περσική εισβολή του 490 π.Χ. και η μάχη του Μαραθώνα, η περσική εισβολή του 480 π.Χ. και η ναυμαχία της Σαλαμίνας (και στις δύο μάχες πολέμησε), η άνοδος του Κίμωνα και αργότερα του Περικλή. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

(497/96 π.Χ. στον Ίππιο Κολωνό, βορειοδυτικά του άστεως, στην ομώνυμη σημερινή συνοικία – 406 π.Χ.). Επειδή βρίθουν οι μαρτυρίες με πολλά μυθοπλαστικά στοιχεία για τη ζωή του τραγικού ποιητή, τα ελάχιστα βιογραφικά στοιχεία μάς τα παραδίδει ο Βίος του, γραμμένος πιθανότατα κατά τον 1ο αιώνα π.Χ.
Εκεί διαβάζουμε ότι πατέρας του ήταν ο εύπορος χαλκουργός Σόφιλλος, και ότι έλαβε επιμελημένη αγωγή και παιδεία. Είχε σωματικό κάλλος, ζηλευτή χάρη και ψυχική ευγένεια, καθώς και μουσικές ικανότητες που διδάχτηκε από τον περίφημο δάσκαλο Λάμπρο.
Όταν μετά τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας εορτάστηκαν τα επινίκια, ο Σοφοκλής επελέγη ανάμεσα σε πολλούς εφήβους ως επικεφαλής του χορού γύρω από το τρόπαιο της νίκης. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

«Έστιν ουν τραγωδία, μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας, μέγεθος εχούσης, ηδυσμένω λόγω, χωρίς εκάστου των ειδών εν τοις μορίοις, δρώντων και ου δι’ απαγγελίας, δι’ ελέου και φόβου περαίνουσαν την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν». (Αριστοτέλης)

Το δράμα είναι μία πράξις που απέκτησε από την αρχαιότητα ειδική σκηνική σημασία και ταυτίζεται με τον όρο θέατρον, δηλαδή τον τόπο όπου θεώνται οι θεαταί τα δρώμενα. Αποτελείται από την τραγωδία και την κωμωδία, που προήλθαν το πιθανότερο από ιεροτελεστίες οι οποίες αποτελούσαν μέρος της λατρείας του Διονύσου. Στη διάρκεια των ιεροτελεστιών αυτών ένας χορός, δηλαδή μια ομάδα χορευτών, με ενδυμασία Σατύρων ή τράγων έψαλλε τον διθύραμβο (ωδή της χορικής λυρικής ποίησης), και ένας «κορυφαίος» του χορού άνοιγε διάλογο μαζί τους ψάλλοντας μόνος. Επομένως η τραγωδία προέρχεται από την «τράγων ωδήν». ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

«μια ψυχή θέατρο αντιμαχόμενων δυνάμεων»

Το 431 π.Χ. ο Ευριπίδης δίδαξε τη Μήδεια, πρώτο δράμα μιας τετραλογίας που περιελάμβανε ακόμη τα έργα Φιλοκτήτης, Δίκτυς και το σατυρικό δράμα Θερισταί. Σε ένα έργο που σήμερα κατατάσσουμε στα αριστουργήματά του, ήρθε τρίτος στον διαγωνισμό. Οι κριτές του 431 π.Χ. δεν μπορούσαν να ξέρουν ότι ο μονόλογος της κεντρικής ηρωίδας στη Μήδεια θα ήταν η πρώτη έκφραση εσωτερικής σύγκρουσης του ανθρώπου στην ιστορία του θεάτρου, αλλά είναι αλήθεια ότι αυτό συνέβη εκείνη τη χρονολογία. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

«Ο μηδέν ειδώς Οιδίπους» αναζητεί την αλήθεια

Ένα από τα πιο τέλεια έργα όλων των εποχών, που αποτυπώνει καθαρά την τραγικότητα σε ολόκληρη την ιστορία της λογοτεχνίας. Άξιο απορίας ωστόσο και ειρωνεία το γεγονός ότι στην εποχή του δεν βραβεύθηκε, καθώς ηττήθηκε από τον Φιλοκλή, όπως παραδίδεται! Η διδασκαλία του δράματος τοποθετείται κατά πάσα πιθανότητα στο πρώτο μισό της δεκαετίας 430-420 π.Χ. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

Το 472 π.Χ. ο Αισχύλος νίκησε με μια τετραλογία που περιελάμβανε τις τραγωδίες Φινεύς, Πέρσαι, Γλαύκος, Ποτνιεύς και το σατυρικό δράμα Προμηθεύς Πυρκαεύς.
Οι Πέρσαι είναι το παλαιότερο σωζόμενο έργο του δραματουργού, ενώ από τα άλλα τέσσερα, μυθολογικού περιεχομένου, δεν διασώζονται παρά μηδαμινά σπαράγματα. Είναι, επομένως, οι Πέρσαι το πρώτο πλήρες δράμα στην ιστορία του θεάτρου και ταυτόχρονα το μόνο δραματικό έργο που διασώζεται με ιστορικό περιεχόμενο. Χρησιμεύει πολύ για τη μελέτη του δράματος, ωστόσο δεν είναι κάτι εντελώς καινούργιο για την εποχή του Αισχύλου. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →

Ευριπίδη Μήδεια

Μετάφραση Π. Πρεβελάκη
εκδόσεις «ΣΚΟΡΠΙΟΣ», Αθήνα, Ιούνιος 1956

«Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ αυτή έγινε για το θέατρο: ν’ ακούγεται καθαρά και να καταλαβαίνεται άνετα. Ακολούθησα, κατά κανόνα, την αποκατάσταση του αρχαίου κειμένου και την ερμηνεία του Louis Meridier («Belles Lettre»). Mερικές φορές, όπως λ.χ. στους στίχους 830 – 832, 890, 892 κ.ά., οδηγήθηκα από τα σχόλια του Denys L. Page («Medea», Οξφόρδη 1955).»

Π. Π.
Πρόσωπα της Τραγωδίας ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ →