ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

πίσω

 Καταγράφοντας κάθε είδους ίχνος που άφησαν πίσω τους οι προγενέστερες κλιματικές αλλαγές – στους δακτυλίους των δένδρων, στα ιζήματα των βυθών, στα πετρώματα των ακτών και στους πάγους των πόλων – έχουμε πλέον τον χρονικό χάρτη του πότε εκδηλώθηκαν.

 Τα αγγεία που υπερήφανα κρατούν οι Μινωίτες στις σωζόμενες τοιχογραφίες τους φαίνεται πώς κάποια στιγμή άδειασαν λόγω της ξηρασίας, οδηγώντας έναν εντυπωσιακό πολιτισμό στην εξαφάνιση

Ο χάρτης αυτός είναι μεν πολύτιμος για τους περιβαλλοντολόγους, αλλά αποδεικνύεται και εξαίρετη πυξίδα για τους παλαιοντολόγους, τους ανθρωπολόγους, τους αρχαιολόγους, τους ιστορικούς και τους κοινωνιολόγους. Γιατί; Ας δούμε μαζί κάποια απρόσμενα στοιχεία που προέκυψαν από την αντιστοίχιση της εκδήλωσης κλιματικών αλλαγών και μαζικών μεταστροφών στην ιστορία των ανθρώπων.

Από την Οδύσσεια στην ταλιμπανική ‘Άνοιξη’

Για όσους αναρωτιούνται ακόμη τι έσβησε από την Ιστορία τους νικητές της Τροίας, τους Μυκηναίους, η μελέτη που δημοσίευσε στις 28 Ιουλίου 2011 στο «Journal of Archaeological Science» o ανθρωπολόγος Brandon L. Drake είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα: Διηγείται το πώς μια κλιματική αλλαγή έφερε τον λιμό και τελικά τη συσσωμάτωση σε «στρατιά των καταραμένων» των εξαθλιωμένων αγροτών και των μισθοφόρων χωρίς τροφοδότες πάτρωνες από όλη τη Μεσόγειο, ωθώντας στη μετανάστευση το υπόλοιπο των Μυκηναίων και Μινωιτών.

Ήταν οι «Λαοί της Θάλασσας» που σάρωσαν τα παράλια της Ελλάδας, της Μικράς Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, από το 1190 ως το 1050 π.Χ. Όχι, δεν θα βρείτε όλα τα θραύσματα του ψηφιδωτού στην εργασία αυτή – θα πρέπει να διαβάσετε και την «The Sea Peoples, from Cuneiform Tablets to Carbon Dating» του David Kaniewsk και να δείτε το σχετικό ντοκυμαντέρ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

«Για τους Γερμανούς, όλα τα μνημεία ήταν ουρητήρια και κατά προτίμηση το εσωτερικό του Παρθενώνα». Έτσι καταλήγει ο ειδικός τόμος που εξεδόθη το 1946 από το υπουργείο Παιδείας με τίτλο «Ζημίαι των αρχαιοτήτων εκ του πολέμου και των στρατευμάτων κατοχής». Εκεί καταγράφονται αναλυτικότατα οι κλοπές ελληνικών αρχαιοτήτων από τα μουσεία, οι λαθρανασκαφές, οι καταστροφές και οι ζημιές μνημείων από τους ναζί.

Τα γερμανικά, ιταλικά και βουλγαρικά στρατεύματα απεδείχθησαν ορδές «νέων Ελγιν», που κατέκλεψαν ανεκτίμητης αξίας αρχαιότητες. Οι περισσότερες εξ αυτών εστάλησαν στη Γερμανία, στην Αυστρία και σε άλλες χώρες. Κάποιες εξετέθησαν ακόμα και σε μουσεία, ενώ οι πιο πολλές παραμένουν άγνωστο πού βρίσκονται. Ελάχιστες έχουν επιστραφεί στην Ελλάδα.
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΓΕΩΡΓΟΥΔΗ

Πολιτιστικό γεγονός διεθνούς εμβέλειας είναι η ανάγνωση της Γραμμικής Γραφής Α από τον Ηρακλειώτη ερευνητή Μηνά Τσικριτζή. Μελέτη η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης με τίτλο: «Γραμμική Α. Συμβολή στην κατανόηση μιας αιγαιακής γραφής».

Το βιβλίο που προλογίζεται από την επίκουρο καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κατερίνα Κόπακα, αναμένεται να προκαλέσει έντονους και γόνιμους προβληματισμούς στη διεθνή επιστημονική κοινότητα αλλά και στους μη ειδικούς, αφού σύμφωνα με την τεκμηριωμένη άποψη του μελετητή, η Γραμμική Γραφή Α είναι ελληνική γραφή, η οποία -όπως είναι φυσικό- μετατοπίζει ιστορικά τη χρήση της ελληνικής γραφής στην περίοδο (1750 π.Χ. – 1450 π.Χ.). ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

Πριν από σαράντα επτά χρόνια μια ελληνική εφημερίδα αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο ξεχασμένο Βασίλειο της Κομμαγηνής.
Αφορμή στάθηκε οι αρχαιολογικές επισημάνσεις της εποχής για το τεράστιο μαυσωλείο του βασιλιά Αντίοχου του Α΄ του επονομαζόμενου ‘Θεού’.

Το Μαυσωλείο

Το δημοσίευμα έχει τον τίτλο: ‘Ελληνικό Μαυσωλείο στα βάθη της Ασίας’ και γράφει διευκρινιστικά:
«Στην κορυφή του Νεμρούτ Ντάγκ, επάνω στον Αντίταυρο, στα Ν.Α. της Τουρκίας, βρίσκεται ένα παράξενο μνημείο, σε ύψος 2.500 μέτρων.
Για πρώτη φορά το ανακάλυψε μια μικτή αρχαιολογική αποστολή γερμανοτουρκική, το 1882. Είναι περίεργο, ωστόσο πως από τότε, ως σήμερα, δεν έγινε δυνατόν να ερευνηθεί το εσωτερικό του. Είναι το μαυσωλείο του Αντιόχου Α΄ , του βασιλέως της Κομμαγηνής, ενός μικροσκοπικού βασιλείου, που δεν είχε πολύχρονη ζωή, και που απλώς στάθηκε, η τελευταία ηχώ της μεγάλης περιπέτειας του Αλέξανδρου στην Ασία.
» Πρόκειται για ένα μνημείο εκπληκτικό, που θυμίζει πολύ και ανάλογα έργα περσικά, αλλά και αιγυπτιακά μαζί. Η ομοιότητά του, εξ άλλου, με τα αιγυπτιακά μνημεία παραξένεψε τους πρώτους ερευνητές, που ακόμη δεν είχαν προσέξει πως ό, τι μνημειακό κατασκευάστηκε στην Ανατολή, μιμήθηκε πολύ τα έργα της Αιγύπτου.
Στην Περσέπολη, τα μνημεία του Αρταξέρξη και του Δαρείου, σκαλισμένα πάνω στο βράχο, θυμίζουν απόλυτα τους ναούς της κοιλάδας του Νείλου.
Στο Νεμρούτ Ντάγκ, τα κολοσσιαία αγάλματα που στήθηκαν πάνω στο μνημείο του Αντιόχου του Α΄, μοιάζουν πολύ με τους κολοσσούς των ναών των Θηβών».

Η ονομασία Κομμαγηνή

Ερευνώντας διάφορες πηγές σχετικά με την ονομασία του βασιλείου αυτού διαπιστώσαμε πως ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

Στο φως οι στοές της Αγίας Σοφίας Μία ομάδα Τούρκων κινηματογραφιστών απέδειξε ότι οι θρύλοι για το υπόγειο δίκτυο ήταν αληθινοί

Τα μυστικά που κρύβονται στα έγκατα της Αγίας Σοφίας έρχονται στο φως πρώτη φορά. Μια ομάδα Τούρκων κινηματογραφιστών με επικεφαλής τον σκηνοθέτη Γκιοκσέλ Γκιουλένσοϊ που εξασφάλισε τη μοναδική άδεια από το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού για να επισκεφθεί τα «άδυτα» της Αγίας Σοφίας και με την κάμερά του να καταγράψει τα καλά κρυμμένα μυστικά της, διαπίστωσαν πως οι θρύλοι για τον «ναό των ναών» δεν είναι τελικά μακριά από την πραγματικότητα ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

Αγώνας δρόμου πριν να πλημμυρίσει ο χώρος λόγω του φράγματος Ιλαρίωνα

Αρχαιότητες που εκτείνονται σε 455 στρέμματα! Οικιστικά κατάλοιπα, τεράστια νεκροταφεία και ταφές από την Νεολιθική εποχή ως την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου με πλούσια ευρήματα: αγγεία, κοσμήματα, ειδώλια, εργαλεία, οπλισμός. Αρχαιότητες της Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής Εποχής με χρυσά, αργυρά και χάλκινα ευρήματα. Όλα αυτά στην παραποτάμια θέση του Λογκά Ελάτης, από τα πρανή των λόφων ως την όχθη του Αλιάκμονα. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΙΣΩ

Επιμέλεια: Γιώργος Εχέδωρος

Διαβάζοντας το άρθρο του Jοην Νoble Wilford – που μου έστειλε ο Βισάλτης μαζί με το φωτογραφικό υλικό- για την εξερεύνηση και τη χαρτογράφηση της μεγαλύτερης πόλης των Μάγιας στην Κεντρική Αμερική, εκτός από την εντυπωσιακή τρισδιάστατη εικόνα του αρχαιολογικού χώρου της πόλης Καρακόλ, στο Μελίζε, με τη μέθοδο των κατευθυνόμενων παλμών λέϊζερ, εντύπωση μου έκαναν οι εικόνες που ήταν ζωγραφισμένες στο πήλινο αγγείο των Μάγιας.

Πριν, όμως φθάσουμε εκεί, ας δούμε πως περιγράφει ο αρθρογράφος την εξερεύνηση στην μεγάλη πόλη των Μάγιας.

« Ένα ζευγάρι αρχαιολόγων , οι Αρλεν και Νταϊάνα Τσέιζ, δοκίμασαν μια νέα μέθοδο, χρησιμοποιώντας την ατμόσφαιρα για να στείλουν παλμούς λέιζερ που διείσδυαν στην πυκνή ζούγκλα και αντανακλούσαν στο έδαφος. Με αυτό τον τρόπο κατάφεραν να αποκτήσουν τρισδιάστατες εικόνες του αρχαιολογικού χώρου της πόλης Καρακόλ», γράφει ο συντάκτης και θα προσθέσει:

Σε τέσσερις μόλις μέρες, ένα δικινητήριο αεροπλάνο, εξοπλισμένο με μια προηγμένη εκδοχή του lidar (ανίχνευση και κύμανση φωτός), πέταξε αρκετές φορές πάνω από τη ζούγκλα και συνέλεξε περισσότερα στοιχεία απ’ αυτά που είχαν καταφέρει να συγκεντρώσουν οι συνάδελφοι τους στα 25 χρόνια της επιτόπιας χαρτογράφησης. Επειτα από επεξεργασία τριών εβδομάδων των εργαστηριακών δεδομένων, οι μετρήσεις έφεραν στην επιφάνεια τις τοπογραφικές λεπτομέρειες μιας περιοχής 207 τ.χλμ., με ίχνη από μεγάλα αρχιτεκτονικά έργα αλλά και από σπίτια, δρόμους και
ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →

ΠΊΣΩ

Πρόκειται για μια αρχαιολογική καταγραφή των ευρημάτων στην ευρύτερη περιοχή της Θράκης και του Έβρου, όπου οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μαζί με ανθρωπόμορφες κόγχες και πέτρινα μανιτάρια που συμβολίζουν αρχαίες ιερές τοποθεσίες.

Άρθρο της εφημερίδος «Ακρόπολις», αρ. φυλ. 1628, 01.12.1886

ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΕΙΑ
– Περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐξαποστέλλονται πολλάκις μακρὰν τῆς Ἑλλάδος ἀρχαιολογικὰ εὑρήματα, ἀναγινώσκομεν τὰ ἑπόμενα ἐν τῷ παρισινῷ «Χρόνω»·
Μοὶ διηγοῦντο ἐν Ἀθήναις τὸ ἑπόμενον ἀνέκδοτον.

Πρὸ τεσσάρων ἢ πέντε ἐτῶν χωρικός τις ἐκ Παρισίων ἔσκαπτεν τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, ὅτε εὗρ’ ἐξαίφνης ἓν ἄγαλμᾳ. Ἡ πρώτη κίνησις ἐνὸς Ἕλληνος χωρικοῦ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι νὰ κρύψῃ τὸ εὕρημά του, διότι ὁ ἑλληνικὸς νόμος ὡς ὁ ἰταλικὸς ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀρχαιοτήτων.
Ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην οἱ ξένοι δὲν παύουν ἀπὸ τοῦ νὰ ἦναι ἀγορασταί, οἵτινες πληρόνουν καλά· ὅπως διαπραγματευθῇ τις ὅμως μετ’ αὐτῶν δέον νὰ τοὺς βοηθήσῃ πρὸς ἐξαπάτησιν τοῦ τελωνείου καὶ πρὸς ἐξαγωγὴν τοῦ ἀρχαιολογικοῦ ἀντικειμένου ἐκ τοῦ βασιλείου.

Ὁ χωρικὸς ἔκρυψε τὸ ἄγαλμά του καὶ μαθὼν ὅτι ὁ πρεσβευτὴς τῆς Γαλλίας ἠγάπα τὰς ἀρχαιότητας προσῆλθε νὰ τῷ προσφέρῃ τὸ εὕρημά του ἀντί 12,000 φράγκων.
Ὁ πρεσβευτής, ὃν περιττὸν νά φανερώσωμεν, ὁ μᾶλλον διακεκριμένος ἐν τοῖς γράμμασιν ἐκ τοῦ ἐνεστῶτος διπλωματικοῦ σώματος, ἠθέλησε νὰ ἴδῃ τὸ ἄγαλμα· ὅθεν ἐπορεύθη μίαν ἡμέραν εἰς τοῦ χωρικοῦ καὶ εἶδεν ἐξαίρετον ἔργον τοῦ τετάρτου αἰῶνος πιθανῶς καὶ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ →