Είναι το μεγαλύτερο λεκανοπέδιο της Ελλάδας με έκταση 14.071 τ. Χιλιόμετρα. Φαίνεται πως στους προϊστορικούς χρόνους ήταν μεγάλη λίμνη που άδειασε στη θάλασσα από το ρήγμα που δημιουργήθηκε ανάμεσα στον Όλυμπο και στον Κίσσαβο, σχηματίζοντας τη γνωστή κοιλάδα των Τεμπών.

Οι Θεσσαλοί κυριάρχησαν στον τόπο αυτό κατά το τέλος της δεύτερης χιλιετηρίδας π.Χ. Ήταν πολεμική φυλή από τη Θεσπρωτία της Ηπείρου. Οι ντόπιες θεσσαλικές φυλές Μάγνητες, Περαιβοί και άλλοι δεν υποδουλώθηκαν ολότελα στους νέους κατακτητές αλλά οι ως τότε εγκατεστημένοι εκεί Βοιωτοί αναγκάστηκαν να φύγουν και να πάνε στην περιοχή που κατόπιν ονομάστηκε Βοιωτία. Το πολίτευμα των αρχαίων Θεσσαλών ήταν ολιγαρχικό. Κυβερνούσαν οι Αλευάδες ηγεμόνες που ονομάζονταν Ταγοί και ήταν αριστοκράτες μεγαλοκτηματίες.

Κυριότερες πόλεις ήταν: η Φάρσαλος, η Λάρισα, οι Φερές, οι Παγασές και η Κραννών που τις δυνάστευαν αριστοκρατικές οικογένειες.

Ο Φίλιππος ‘Β νίκησε τους θεσσαλούς Αλευάδες (353 π.Χ.) κι από τότε ολόκληρη η Θεσσαλία έγινε τμήμα της Μακεδονίας. Οι Ρωμαίοι το 168 π.Χ. την έκαναν επαρχία τους. Αργότερα έγινε βυζαντινό “θέμα” και δοκιμάστηκε από επιδρομές των Γότθων (4ος και 5ος αιώνας μ.Χ.), των Βουλγάρων, των Ούνων, των Σλάβων, των Βλάχων και των Νορμανδών (6ος - 11ος αιώνας μ.Χ.). Ωστόσο οι θεσσαλικές πόλεις πάντα βρίσκονταν σε καλή οικονομική κατάσταση, γιατί είχαν οργανωμένο και με πολλές αγορές κατανάλωσης εμπόριο γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Στην περίοδο της Φραγκοκρατίας δοκιμάστηκε από τις συχνές συγκρούσεις ανάμεσα στους Φράγκους δούκες, τους δεσπότες της Ηπείρου και τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες. Στις αρχές του 14ου αιώνα μπήκαν στη Θεσσαλία οι Αλβανοί και ύστερα οι Σέρβοι που έμειναν ως το 1396. Τότε ιδρύθηκαν και τα μοναστηρια των Μετεώρων.

Οι Τούρκοι πρωτομπήκαν στον τόπο αυτό το 1363 και έμειναν ως το 1881, οπότε και απελευθερώθηκε ύστερα από απόφαση του συνεδρίου του Βερολίνου. Κατα την περίοδο της τουρκοκρατίας τα Αμπελάκια, ο Τύρναβος, η Ραψάνη και άλλα χωριά εξελίχτηκαν σε σπουδαία κέντρα εμπορίου και βιοτεχνίας.

Από το 1881 που προσαρτήθηκε η Θεσσαλία στο ελληνικό κράτος έχουν περάσει ακριβώς εκατόν είκοσι επτά χρόνια. Στο χρονικό αυτό διάστημα συντελέσθηκαν βαθιές και ριζικές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ζωή του θεσσαλικού χώρου.

Λύθηκε οριστικά το μεγάλο και σοβαρό πρόβλημα που απασχολούσε το ελληνικό κράτος και κυρίως τους Θεσσαλούς, δηλαδή το πρόβλημα της αποκατάστασης των ακτημόνων κολίγων. Οι από την αρχαιότητα "Πενέστες», δουλοπάροικοι των Ρωμαίων, των Βυζαντινών και των Φράγκων, οι ραγιάδες των Τούρκων και οι κολίγοι των Ελλήνων τσιφλικάδων έγιναν τελικά κύριοι της γης, που την πότιζαν με ιδρώτα και αίμα από τα προϊστορικά ακόμα χρόνια.

Τα αποστραγγιστικά, αντιπλημμυρικά, αρδευτικά και γενικά εγγειοβελτιωτικά έργα, η εκμηχάνιση των γεωργικών εργασιών, η χρήση λιπασμάτων, γεωργικών φαρμάκων καθώς και η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών συνετέλεσαν στην απόδοση για καλλιέργεια νέων εκτάσεων, την αύξηση της παραγωγής και συνακόλουθα στην οικονομική άνοδο και βελτίωση των συνθηκών ζωής των Θεσσαλών.

Μια άλλη παράμετρος, που κατά τη γνώμη μας συνετέλεσε στη βελτίωση των όρων ζωής των κατοίκων της περιοχής, είναι και η εγκατάσταση νέων πληθυσμιακών ομάδων κατά την περίοδο αυτή.

Με την αποχώρηση των Τούρκων από τη Θεσσαλία εκτός από τους Έλληνες τσιφλικάδες ήρθαν εδώ και πάρα πολλοί "παλαιοελλαδίτες» που εγκαταστάθηκαν μόνιμα. Βρήκαν στην περιοχή ευνοϊκές συνθήκες για οικονομική αποκατάσταση και κοινωνική καταξίωση. Στρατιωτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, επιχειρηματίες, έμποροι, τεχνίτες και διάφοροι άλλοι επαγγελματίες ρίζωσαν στον πλούσιο θεσσαλικό κάμπο και έτσι έδωσαν ώθηση στην ανάπτυξη του τόπου και μια νέα δυναμική στη διαμόρφωση οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων.

Εκτός από τις μεμονωμένες αλλά πολυάριθμες αυτές εγκαταστάσεις νέων κατοίκων στη θεσσαλική γη υπήρξαν και ομαδικές. Οι Σαρακατσαναίοι και οι Βλαχόφωνοι νομάδες κτηνοτρόφοι βαθμιαία μεταβλήθηκαν σε καλλιεργητές και εγκαταστάθηκαν μόνιμα στα χωριά και τις πόλεις της Θεσσαλίας. Με τα σύγχρονα μηχανήματα εκχέρσωσαν μεγάλες εκτάσεις θεσσαλικής γης, όπου πριν έβοσκαν τα κοπάδια τους κατά τους χειμερινούς μήνες, αγόρασαν κτήματα από τους τσιφλικάδες και τελικά πολιτογραφήθηκαν Θεσσαλοί.

Σημαντικός σταθμός στην πληθυσμιακή σύνθεση του θεσσαλικού χώρου υπήρξε και η ομαδική εγκατάσταση προσφύγων από την Ανατολική Ρωμυλία (χώρα Ρωμιών) πριν ακριβώς εκατό χρόνια, τον Ιούλιο του 1906. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές 2624 οικογένειες προσφύγων βρήκαν καταφύγιο στο θεσσαλικό κάμπο. Οι νέοι κάτοικοι “μπόλιασαν” τον ντόπιο πληθυσμό όχι μόνο βιολόγικα αλλά και σε πολλούς τομείς της κοινωνικής ζωής. Φιλόπονοι, εργατικοί, φιλοπρόοδοι και δραστήριοι κατόρθωσαν όχι μόνο να επιβιώσουν και να προκόψουν, αλλά και να δώσουν μια νέα ώθηση στην κοινωνικοοικονομική εξέλιξη της Θεσσαλίας. Ακολούθησε δεύτερο κύμα προσφύγων το 1922 από την Καππαδοκία, τον Πόντο και την Ιωνία.

Η άφιξη των προσφύγων Ελλήνων απετέλεσε την απαρχή της αποκατάστασης και της δικαίωσης των καλλιεργητών. Η αποκατάστασή τους σε κρατικά κτήματα, πρώην τσιφλίκια, ήταν η αιτία να δικαιωθούν και οι γηγενείς γεωργοί σύμφωνα με το νόμο ΓΣΒ’ της 7ης Απριλίου 1907 για την ίδρυση του Θεσσαλικού Γεωργικού Ταμείου.

Ακολούθησε η εξέγερση των αγροτών στο Κιλελέρ στις 19 του Μάρτη του 1910 με πολλούς νεκρούς και τραυματίες. Το 1912 αποκαταστήθηκαν ακτήμονες γεωργοί στα “Ζάππεια” κτήματα και το όλο πρόβλημα λύθηκε με την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών με τους νόμους του Ν. Πλαστήρα και του Ε. Βενιζέλου.

Η θεσσαλική γη γέννησε και έθρεψε μεγάλους άντρες όπως τον Ασκληπιό, τον Ιπποκράτη, τον Αχιλλέα και νεότερους: το Ρήγα Φεραίο, το Γεώργιο Καραϊσκάκη, το Νικόλαο Πλαστήρα, το Χριστόδουλο Χατζηπέτρο, τους Βλαχαβαίους, τους Στουρναραίους, τους Λιακαταίους, τους Ολύμπιους, τους Μπουκουβαλαίους, και άλλους...

Η σύγχρονη Θεσσαλία προοδεύει σε όλους τους τομείς δικαιώνοντας τους υπερήφανους προγόνους της…

Πηγές:
Εγκυκλοπαίδεια “Ο Σύμβουλος των Νέων” ,
“Οι πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας στη Θεσσαλία” του Κώστα Αθ. Ζησόπουλου.

 

Για να δείτε κάποιες σελίδες πρέπει να έχετε τον flash player που μπορείτε να βρείτε πατώντας στο εικονίδιο δίπλα.

Πνευματικά δικαιώματα © 2009

 Συντελεστές  και επικοινωνία μαζί μας

       SiteLock