ΠΙΣΩ
Με τον Λάζαρο Μαύρο

Μ Ε Τ Α ΑΠΟ 60 χρόνια, απόγονοι Εκείνων που ανέβαιναν υπερήφανοι στην Αγχόνη των Εγγλέζων Κατακτητών, τραγουδώντας ώς την ύστατη πνοή τους «απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά και σαν πρώτ’ ανδρειωμένη χαίρε ω χαίρε ελευθεριά», σέρνονται σήμερα εκλιπαρούντες, υπάκουοι στους Τούρκους Κατακτητές, για να λάβουν τουρκική «άδεια» ώστε να παραστήσουν, αναποδογυρισμένη σε… κούνιες κουνάμενη, τη προαιώνια της Αντίστασης Αντιγόνη του Σοφοκλή, με διευθετήσεις και υπό τον έλεγχο του τουρκικού κατοχικού Ψευδοκράτους, στο σκλαβωμένο απ’ τον Αττίλα αρχαίο ελληνικό θέατρο της Σαλαμίνας της Κύπρου.

Ε Ξ Η Ν Τ Α χρόνια σήμερα από τον Απαγχονισμό των αγωνιστών της ΕΟΚΑ Στέλιου Μαυρομμάτη, Ανδρέα Παναγίδη και Μιχάλη Κουτσόφτα. Πριν το χάραμα της Παρασκευής 21ης Σεπτεμβρίου 1956, οι δήμιοι του Κυβερνήτη της Colony of Cyprus στρατάρχη σερ Τζων Χάρντινγκ τούς κρέμασαν στην Αγχόνη. Ήταν ο τρίτος τριπλός Απαγχονισμός, ηρωικών μαχητών του εθνικο-απελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου. 11η Μαΐου 1956 κρέμασαν τον Μιχαλάκη Καραολή και τον Ανδρέα Δημητρίου. 9η Αυγούστου τον Ιάκωβο Πατάτσο, τον Χαρίλαο Μιχαήλ και τον Ανδρέα Ζάκο.

Στ’ αντάρτικα λημέρια της ΕΟΚΑ, εκείνη τη μέρα ο 18χρονος αντάρτης Ευαγόρας Παλληκαρίδης τούς έγραψε το ποίημά του «Το Τελευταίο Τρίο του Απαγχονισμού». Έξι μήνες αργότερα, 14η Μαρτίου 1957, ανέβηκε κι Εκείνος στο ικρίωμα, 9ος και τελευταίος των πανενδόξων και πανευφήμων τής Αγχόνης Αρχαγγέλων της Λευτεριάς.

Κ Α Ι ΜΙΑ σπουδαία λεπτομέρεια: Στο εδώλιο του δικαστηρίου του Εγγλέζου δυνάστη, μαζί με τους 22χρονους Κουτσόφτα και Παναγίδη, συγκατηγορούμενός τους ήταν κι ο 18χρονος συναγωνιστής τους Παρασκευάς Χοιροπούλης. Ο εκ των δικηγόρων τους, 25χρονος τότε, Ρένος Λυσιώτης, πήγε να τους δώσει θάρρος: «Μην ανησυχείτε. Αν καταδικαστείτε θα κάνουμε έφεση. Ο Παναγίδης κι ο Κουτσόφτας αλληλοκοιτάχτηκαν κι ο ένας τους μίλησε: Εμείς ξέρουμε πως θα πεθάνουμε. Μην το σκέφτεστε. Κάμετε όμως ό,τι μπορείτε για να γλυτώσει ο μικρός, είπαν και κοίταξαν στοργικά τον Παρασκευά.

Εκείνος έσκυψε το κεφάλι και είπε με σταθερή φωνή: ΓΙΑΤΙ ΡΕ; ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΑΞΙΟΣ ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ ΜΑΖΙ ΣΑΣ;»… Δεν είχε καν βγάλει δημοτικό σχολείο. Να όμως που κουβαλούσε βιωματικά, απ’ την φύτρα του έθνους, εκείνο το «ζηλώσαντες» απ’ τον Επιτάφιο του Περικλή: «Ους νυν υμείς ζηλώσαντες και το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον κρίναντες μη περιοράσθε τους πολεμικούς κινδύνους» (Θουκυδίδη Β-43). Όταν, δηλαδή, ο Ελληνισμός είχε παλλαϊκή εθνικο-απελευθερωτική κατεύθυνση…
ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ
Σκλαβωμένο θέατρο, θυμάστε τι ήταν; Οι φυλακισμένοι αγωνιστές της ΕΟΚΑ στα Κρατητήρια των Εγγλέζων Κατακτητών, λ.χ. στην Πύλα, που ανέβαζαν το αριστούργημα του Ηλία Βενέζη «Μπλοκ C», 8 Σεπτεμβρίου 1957, για να εμπνέονται από την Εθνική Αντίσταση 1940-45 και το περιγράφει ο κρατούμενος, «συν-σκηνοθέτης» τότε της παράστασης, Ρένος Λυσιώτης, στο βιβλίο του «Το Ημερολόγιο του D.P. 743» σελ. 141-143, που εξέδωσε το 2012;
Λάζ. Α. Μαύρος
Σημερινή

Ανάκτορα και κοινωνική συνοχή

«Ανάκτορα και κοινωνική συνοχή. Κατανοώντας την ανάδυση των Μινωικών ανακτόρων κατά τη διάρκεια της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού» είναι ο τίτλος διάλεξης που θα δώσει ο Peter Tomkins (Εργαστήριο Wiener, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών), την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2016, και ώρα 18.30, στο κτίριο της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας (Πανεπιστημίου 22). «Από τα πρώτα χρόνια […]

Διάγοντας την καλή ζωή στη Ρωμαϊκή Ανατολή: μαρτυρίες από ψηφιδωτά οικιών

Λεπτομέρεια από ψηφιδωτό της Αντιόχειας. Από τη δρα Christine Kondoleon Το Ίδρυμα Αναστάσιος Γ. Λεβέντης και το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας διοργανώνουν την 25η διάλεξη εις μνήμην Κωνσταντίνου Λεβέντη με τίτλο «Living the Good Life in the Roman East: The Evidence of Domestic Mosaics» («Διάγοντας την καλή ζωή στη Ρωμαϊκή Ανατολή: μαρτυρίες από ψηφιδωτά οικιών»). […]

Μεσαιωνική Ήπειρος: η νεώτερη έρευνα

Εξελίξεις και προοπτικές Επιστημονική Συνάντηση με θέμα «Μεσαιωνική Ήπειρος. Η νεώτερη έρευνα. Εξελίξεις και προοπτικές» διοργανώνουν ο Μουσικοφιλολογικός Σύλλογος «Σκουφάς», στο πλαίσιο του εορτασμού 120 χρόνων από την ίδρυσή του, και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην Άρτα, στην αίθουσα του Συλλόγου (Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως), την Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2016 και ώρα […]

Νέα δεδομένα για το ανάκτορο της θρυλικής Ιωλκού στο Διμήνι

Κάτοψη των πολύ εντυπωσιακών μεγάρων στο μυκηναϊκό Διμήνι Καινούργια δεδομένα που τεκμηριώνουν τη σημασία των μυκηναϊκών μεγάρων,  ηλικίας 3.500 χρόνων, που ανακαλύφθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του Διμηνίου, όπου ανιχνεύεται η θρυλική Ιωλκός, ανακοινώθηκαν στη διάρκεια των χθεσινών εργασιών του διεθνούς συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στο Βόλο. Οι εργασίες προστασίας και ανάδειξης του μυκηναϊκού οικισμού που πραγματοποιήθηκαν […]

Σλαβομακεδόνες, Σλαβόφωνοι Μακεδόνες και μειονότητες

Οι Σλαβόφωνοι Μακεδόνες (όπως άλλωστε υποδηλώνει και το όνομα) είναι Μακεδόνες (Έλληνες δηλαδή) που όμως ομιλούν ένα σλαβικό ιδίωμα. Στην Δυτική Μακεδονία υπάρχουν αρκετοί Έλληνες που μιλούν ακόμα και σήμερα στις καθημερινές συναναστροφές τους ένα σλαβικό ιδίωμα, το οποίο έμαθαν επί Τουρκοκρατίας λόγω της σλαβικής διεισδύσεως και της βίαιης επιβολής τους στους ως τότε Ελληνόφωνους […]

Αγγελική Φιλιππίδου: μια ηρωική δασκάλα του Μακεδονικού Αγώνα

Ἂς γυρίσουμε λίγο πίσω στὰ περασμένα χρόνια, νὰ δοῦμε κάποιες δασκάλες, ἀπὸ κεῖνες ποὺ σελάγιζαν ψηλά, στὰ «κρημνὰ τῆς ἀρετῆς». Στὸ κοιμητήριο τῆς Εὐαγγελίστριας στὴν Θεσσαλονίκη, καθὼς μπαίνεις δεξιά, ἄγνωστο στοὺς πολλούς, εἶναι θαμμένες τέσσερις δασκάλες, τέσσερις ἡρωίδες: Ἡ Λίλη Βλάχου, ἡ Αἰκατερίνη Χατζηγεωργίου, ἡ Βελίκα Τράικου(διαβάστε εδώ για τη θυσία της) καὶ ἡ Ἀγγελικὴ […]

ΣΥΝΤΗΡΩΝΤΑΣ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ

Συντήρηση κεραμικής υδρίας από το Μόδι   Η υδρία σώζεται σχεδόν ακέραιη, λείπει τμήμα του σώματος και θραύσμα από τον ώμο της. Έχει σφαιρικό σώμα με ψηλό λαιμό με δύο οριζόντιες κυλινδρικές λαβές στο σώμα και μία κατακόρυφη λαβή από το χείλος στον ώμο. Φέρει γραπτό διάκοσμο από τρεις παράλληλες ταινίες στο ύψος των ώμων […]

Δελφοί: το Google της αρχαιότητας

Η Μούσα Κλειώ   ανεβαίνει στους Δελφούς για να λύσει τις απορίες της στην καλύτερη μηχανή αναζήτησης   Οι Δελφοί είναι παράθυρο στο μυαλό και την ψυχή των αρχαίων Ελλήνων. Για 1000 χρόνια η Πυθία αποκάλυπτε τη θεϊκή θέληση στους θνητούς που αναζητούσαν απεγνωσμένα απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα της ζωής. Επικερδής επιχείρηση, κορυφαίος τουριστικός προορισμός […]